Author ArchivesLaura Bleker

This is a unique website which will require a more modern browser to work!

Please upgrade today!

Stress en zwangerschap (1): Introductie

Over het algemeen wordt de periode van zwangerschap door velen als iets heel positiefs en feestelijks ervaren. Er gaat vaak een langverwachte wens in vervulling en er is nieuw leven op komst. Helaas is er ook een flink aantal vrouwen bij wie de zwangerschap juist gepaard gaat met gevoelens van stress, angst of somberheid. De komende weken zal onderzoeker Laura Bleker dieper ingaan op dit thema op het WOMB blog. Wat zijn mogelijke oorzaken, wat zijn de gevolgen voor de gezondheid van moeder en kind, en wat kun je eraan doen?

Stress is een zeer breed begrip, en kan variëren van algemene dagelijkse stressvolle gebeurtenissen (je sleutels kwijt, een belangrijke presentatie houden, in de file staan), tot aan depressiviteit (aanhoudende somberheid, geen plezier meer kunnen ervaren). In wetenschappelijk onderzoek naar stress worden verschillende soorten stress onderscheiden. Onder de noemer ‘stress’ wordt soms dan ook verwezen naar dagelijkse stressvolle gebeurtenissen, soms naar angst- of paniekgevoelens, en soms naar depressieve klachten. Een aparte categorie is de ‘zwangerschaps-specifieke stress’. Dit zijn gevoelens van stress die te maken hebben met de zwangerschap, en dus alleen bij zwangeren voorkomen (je zorgen maken dat het ongeboren kind een aandoening heeft, angst voor de bevalling). Deze termen zullen in de blogs dan ook vaker gebruikt worden.

Stress tijdens de zwangerschap

Voor veel vrouwen is het beleven van een zwangerschap een mooie en bijzondere ervaring. De positieve zwangerschapstest, het kloppende hartje op de echo en de eerste schopjes. Er wordt dan ook door velen zeer positief gereageerd op jou; iedereen is blij voor je en feliciteert je met de zwangerschap. Helaas zijn niet alle vrouwen die zwanger zijn ook positief en blij gestemd. Uit recent onderzoek onder Nederlandse zwangeren is gebleken dat klachten van depressie en angst vrij vaak voorkomen. In de vroege zwangerschap ervaart 5.4% van de zwangere vrouwen gevoelens van depressiviteit, en in de late zwangerschap stijgt dit percentage tot 10%. Voor angstgevoelens rapporteren zelfs 17.9% van de zwangere vrouwen een verhoogde score in de vroege zwangerschap, tegenover 14.2% van zwangeren in de late zwangerschap.1

Risicofactoren

Wat onderscheidt nu de zwangere vrouwen met deze stressklachten van zwangere vrouwen die hier minder last van hebben? Dit is een vraag die wetenschappers al lang bezighoudt, ook omdat er nog maar weinig bekend is over de daadwerkelijke oorzaak van bijvoorbeeld depressie. Wel bleek uit het hierboven al genoemde onderzoek dat vrouwen die angst, of depressieve klachten ervaren tijdens de zwangerschap vaker lager opgeleid zijn, al eerder een bevalling hebben doorgemaakt, al eens eerder depressief waren, ernstige misselijkheids- en/of vermoeidheidsklachten ervaren, minder bewegen en negatieve levensgebeurtenissen hebben meegemaakt. Ook hebben deze vrouwen vaker een niet-Nederlandse achtergrond en zijn zij vaker alleenstaand. Daarbij hebben vrouwen waarbij de zwangerschap niet gewenst is, of waarbij het lang duurde voor de zwangerschap tot stand kwam, ook een hoger risico op het ontwikkelen van symptomen van angst en depressie. De onderzoekers concluderen dan ook dat het van groot belang is om deze vrouwen tijdelijk op te sporen, om ze een passende behandeling te kunnen bieden.1

Het volgende artikel van Laura Bleker in deze serie zal dieper ingaan op de gevolgen van stress tijdens de zwangerschap voor de baby en het opgroeiende kind.


 

Gebruikte bronnen voor dit artikel:

  1. van de Loo KFE, Vlenterie R, Nikkels SJ, et al. Depression and anxiety during pregnancy: The influence of maternal characteristics. Birth. 2018;45(4):478-489. doi:10.1111/birt.12343.