Wanneer de verloskundige of arts bellen tijdens je zwangerschap?

Veel zwangere vrouwen -en hun partners- twijfelen wanneer ze contact moeten opnemen met een verloskundige of arts tijdens de zwangerschap. Iedereen voelt zich wel eens onzeker over of het wel goed gaat met het kwetsbare ongeboren kind. Tegelijkertijd willen de meeste mensen niet paniekerig overkomen. Toch zijn er bepaalde situaties waarin je sowieso altijd zou moeten bellen. Een overzicht.

Voor vrouwen – en hun partners- die niet snel ongerust zijn, bel in ieder geval wanneer:

  • Je op enig moment tijdens de zwangerschap vaginaal bloed verliest. Het is voor de verloskundige of arts belangrijk om de ernst van het bloedverlies vast te kunnen stellen. Daarom is het slim om het bewijs te bewaren.

 

  •  Je koorts hebt, of je ziek voelt. Infecties kunnen invloed hebben op je ongeboren kind. Daarom wordt er soms eerder over gegaan op een behandeling wanneer je zwanger bent dan wanneer je dat niet bent.

 

  • Je meer dan 20 weken zwanger bent en één of meerdere van de volgende klachten ervaart:

– Hoofdpijn
– Sterretjes zien
– Gevoel van een strakke band om het hoofd of bovenbuik
– Pijn in de bovenbuik of tussen de schouderbladen
– Plotseling vocht vasthouden in het gezicht, handen of voeten.

  • Je 26 weken of langer zwanger bent en je kindje minder beweegt dan je normaal van hem of haar gewend bent.

 

  • Je minder dan 37 weken zwanger bent maar tekenen hebt van weeën; zoals buikpijn of rugpijn die met een bepaalde regelmaat komt en gaat.

 

  • Je merkt dat je opeens kleine beetjes of ineens een grote hoeveelheid vaginaal vocht verliest. In beide gevallen kunnen de vliezen gebroken zijn. Soms is het vruchtwater gekleurd, maar over het algemeen heeft het een heldere kleur. Met een simpele test kan worden bepaald of het vocht inderdaad vruchtwater is. Probeer daarom een klein beetje vocht op te vangen.

 

Los van deze altijd-bellen-regels: mocht je twijfelen of alles wel in orde is, of maak je je zorgen? GEWOON BELLEN!

Alternatieven voor frisdrank of sap in de schooltas

We geven onze kinderen nog steeds massaal vloeibare suiker mee naar school in de vorm van frisdrank of sap. Dat terwijl suiker drinken nog ongezonder is dan suiker eten en kinderen steeds vaker met overgewicht en diabetes te kampen hebben. Het is dus de hoogste tijd voor alternatieve drankjes in de schooltas.

Lees meer

Medische wetenschap: van aderlaten en piskijken in 1850 tot placebo’s in 2017

Tot halverwege de 19e eeuw kon de dokter eigenlijk vrij weinig doen tegen infectieziekten en veel andere ziekten en aandoeningen. Het was een Franse wetenschapper die pas in 1860 voor het eerst de connectie maakte tussen ziekten en micro-organismen. Sinds die tijd heeft de medische wetenschap een razendsnelle ontwikkeling doorgemaakt, met vallen en opstaan.

Lees meer

Slechte slapers opgelet: de effecten op je gezondheid zijn wellicht groter dan je denkt

Slaap kan grote gevolgen hebben voor het functioneren tijdens de wakkere uren, zowel bij kinderen als volwassenen. Ben jij een slechte slaper of een goede slaper? En wat zijn de gevolgen van voldoende of onvoldoende slaap?

Slapen, we doen het allemaal. De één wat langer dan de ander. En sommige mensen zijn al in dromenland voordat het hoofd het kussen heeft geraakt, terwijl anderen soms uren liggen te woelen. Slecht slapen vormt voor veel mensen een probleem. ‘Slechte slaap’ kan je op veel manieren definiëren, maar vuistregel is dat je een slechte slaper bent als je minder slaapt dan de aanbevolen zes tot negen uur per etmaal. Dit laatste is overigens een indicatie voor volwassenen. Zie de tabel hieronder voor de aanbevolen slaaptijden per leeftijdsgroep. Het maakt niet uit of het slechte slapen wordt veroorzaakt door te laat naar bed gaan, vaak wakker worden of moeilijk in slaap kunnen vallen: slecht slapen is meestal gewoon te kort slapen.

Negatieve effecten slecht slapen

De effecten van slecht slapen zijn vaak onderzocht, vooral bij kinderen. Slecht slapen heeft allereerst negatieve effecten op de schoolprestaties van het kind. Ook ervaren kinderen met te weinig slaap meer stress en psychologische klachten, hebben ze een slechtere conditie en is hun leefstijl minder gezond. Kinderen die goed slapen hebben juist vaker een gezondere leefstijl, een betere conditie, minder psychologische klachten en kunnen beter met stress omgaan. Bij volwassenen zijn zowel de positieve als de negatieve gevolgen vergelijkbaar.

Hoeveel slaap heb je nodig? Bron: National Sleep Foundation https://sleepfoundation.org/

Oorzaak van de klachten

Opvallend is dat deze effecten niet alleen ten tijde van het slechte slapen te zien zijn. Ook als kinderen weer beter slapen dan blijven veel nadelige effecten een (lange) tijd bestaan. Naast bovengenoemde problemen hebben kinderen met slechte slaap liefst twee keer zoveel kans om later overgewicht te hebben. De verklaring hierachter is mogelijk dat het lichaam door het gebrek aan slaap onvoldoende tijd heeft om te herstellen waardoor de hormoonhuishouding niet optimaal is. Maar, zoals ik hierboven al aangaf, hebben goede slapers ook een gezondere leefstijl dan slechte slapers, dus het zou ook zomaar kunnen dat slecht slapen vooral je gedrag negatief beïnvloedt. We weten het helaas nog niet precies, maar wat we wél zeker weten is dat slecht slapen vrijwel altijd extra risico’s en klachten met zich meebrengt.

Wat gebeurt er tijdens je slaap?

Om beter te kunnen slapen is het belangrijk om te begrijpen waarom en hoe we slapen. Als je goed hebt geslapen dan word je fris en alert wakker, dus het meest waarschijnlijke is dat slaap zorgt voor herstel. Je lichaam en je hersenen kunnen zich even helemaal ontspannen, want er zijn geen prikkels. Gedurende de nacht maak je een paar keer een slaapcyclus door. Deze begint met een staat van half slapen en nog half wakker zijn, dit is het moment dat je eigenlijk in slaap valt. Het stadium daarna is de lichte slaap, hierin word je meer en meer ontkoppeld van je omgeving, je hartslag en ademhaling dalen en je lichaamstemperatuur daalt. Daarna ga je over in de diepe slaap, hierin vindt het echte herstel plaats, je bloeddruk daalt, je spieren zijn compleet ontspannen, maar krijgen wel meer bloedtoevoer. Daarnaast zijn er tijdens je diepe slaap verschillende hormonen actief die zorgen voor herstel, zoals bijvoorbeeld groeihormonen. In de eerste cyclus duurt deze diepe slaap ongeveer een uur, later in de nacht wordt deze cyclus steeds korter.

REM-slaap en dromen

Na de eerste 90 minuten begin je met dromen, dit doe je in de REM-slaap. REM staat voor Rapid Eye Movement, vanwege de kenmerkende snel bewegende ogen. In dit stadium krijgen je hersenen veel zuurstof en zijn je spieren ‘uitgeschakeld’. Het idee daarachter is dat je in een wilde droom niet ineens om je heen gaat slaan, maar vooral dat je hersenen alle aandacht voor zichzelf opeisen. Ongeveer 25% van de nacht besteedt een volwassene aan REM-slaap, maar bij baby’s is dit meer dan 50%. In de REM-slaap ben je gemakkelijk wakker te maken, omdat je hersenen al actief zijn. Misschien daarom worden baby’s wel zo vaak wakker als ze slapen.

Tips om beter te slapen

  • Zorg voor een vast slaapritueel. Ga – wanneer mogelijk- naar bed rond dezelfde tijd en sta op een vaste tijd weer op.
  • Zorg voor een donkere, stille, en koele slaapkamer.
  • Probeer de tijd voordat je gaat slapen al te ontspannen, dus niet nog vlak voor sluitingstijd nog even snel langs de supermarkt of sportschool, maar probeer tot rust te komen voordat je gaat slapen.
  • Last van piekeren? Schrijf je zorgen/gedachten eens op een papier dan hoef je er niet meer ’s nachts aan te denken.
  • Laat alle apparatuur die kan je nachtrust kan verstoren buiten je slaapkamer: geen telefoon dus! Kijk ook geen tv of op je laptop vlak voordat je gaat slapen, want het felle licht van het beeldscherm zorgt voor de aanmaak van stofjes die je wakker en alert houden.
  • Vermijdt koffie, thee en alcohol voordat je gaat slapen.
  • Als je slecht in slaap komt: probeer eens ademhalingsoefeningen  of een ontspanningsoefening  te doen voordat je naar bed gaat.

 

 

 

Zwanger worden moeilijk PCOS

Moeilijk zwanger raken: PCOS-syndroom kan de boosdoener zijn

Steeds vaker wordt PCOS genoemd als boosdoener bij moeilijk zwanger raken op de natuurlijke manier. In de dagelijkse praktijk bestaan er nog veel vragen over deze aandoening. WOMB project geeft antwoord op de meest gestelde.

Wat is PCOS?
PCOS staat voor polycysteus ovarium syndroom. Letterlijk betekent het meerdere (poly) cysten (vochtblaasjes) in de ovaria (eierstokken). De aandoening zorgt ervoor dat de vrouw moeilijker op de natuurlijke manier zwanger kan worden. Verder geeft het achtervoegsel ‘syndroom’ aan dat ten tijde van het toekennen van deze naam de precieze oorzaak onbekend was. Officieel staat ‘syndroom’ namelijk voor een verzameling symptomen en zegt het niets over een onderliggende oorzaak. De uitingen van de symptomen kunnen per vrouw verschillen en ook tegenwoordig is de precieze oorzaak van PCOS nog onbekend.

Op de inzet boven zijn gezonde eierstokken te zien, daaronder eierstokken van een vrouw met PCOS.

Hoe zorgt PCOS voor verminderde vruchtbaarheid?
Een gebrek aan hormonen die de eisprong veroorzaken zorgt er voor dat er geen eisprong optreedt, terwijl er wel eitjes rijpen. Hierdoor ontstaan meerdere cystes in de eierstokken die op de echo te zien zijn. Als het gevolg van de uitblijvende eisprong wordt het lastig om via de normale manier zwanger te worden. Om deze reden zoeken veel vrouwen met PCOS voor het eerst een specialist die dan ook de overige symptomen controleert. De verhoging in mannelijke geslachtshormonen zoals testosteron kunnen leiden tot lichaamsbeharing dat meer past bij mannen, ook juist het verliezen van bijvoorbeeld hoofdhaar kan hierbij optreden.

Hoeveel vrouwen in Nederland hebben PCOS?
Afhankelijk van de exacte criteria die je gebruikt, voldoet 9-18% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd aan deze diagnose PCOS. Bij vrouwen met een onregelmatige of uitblijvende menstruatie wordt bij ongeveer 80% PCOS vastgesteld.

Wat is de rol van insuline bij PCOS?
Insuline is het hormoon dat er voor zorgt dat suikers in ons bloed kunnen worden verplaatst naar andere cellen van het lichaam, bijvoorbeeld de spiercellen. Ook stimuleert insuline de eierstokken om meer mannelijke geslachtshormonen te produceren. Vrouwen met PCOS zijn minder gevoelig voor insuline, waardoor de alvleesklier juist meer insuline gaat produceren.
Wat is de link tussen PCOS, overgewicht en diabetes (suikerziekte)?
Ongeveer 40% van de vrouwen met PCOS heeft te kampen met overgewicht. Vanuit onderzoek naar diabetes weten we ook dat mensen met overgewicht en/of een verminderde gevoeligheid voor insuline hebben, meer kans hebben op het ontwikkelen van diabetes type II. Om deze reden wordt er ook veel onderzoek gedaan naar de link tussen PCOS en de kans op diabetes. In een recente medische richtlijn voor artsen wordt geconcludeerd dat vrouwen met PCOS liefst 2,5 keer zoveel kans hebben op het ontwikkelen van diabetes dan vrouwen zonder PCOS.

Er bestaat een link tussen overgewicht en PCOS.

Wat is de oorzaak van PCOS?
Omdat PCOS zo veel voorkomt, wordt de laatste decennia veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. De exacte oorzaak is nog onduidelijk. Inmiddels weten we wel dat PCOS samengaat met een verstoring van een aantal hormonen. Sommige, zoals mannelijke geslachtshormonen en insuline zijn verhoogd, terwijl bijvoorbeeld het hormoon dat voor de maandelijkse eisprong zorgt juist te laag is.

Is behandeling voor PCOS mogelijk?
Vrouwen met PCOS worden vaak al vroeg in het leven geconfronteerd met de symptomen. Hierdoor kan er al wel vroeg worden ingegrepen. Uit onderzoek is gebleken van vrouwen met PCOS over het algemeen een minder gezonde leefstijl hebben. Zij eten bijvoorbeeld meer suikers en koolhydraten dan gemiddeld. Het is juist dit soort voeding dat insulineproductie en -resistentie laat toenemen. Dit is iets waar zelf iets aan gedaan kan worden, en wat ook wordt geadviseerd als eerste stap na het vaststellen van PCOS.

Wat doet WOMB project met PCOS?
Ongeveer 40% van de deelneemsters aan WOMB project heeft de diagnose PCOS. In de komende periode zullen we gaan bekijken wat het effect is geweest van een verbeterde leefstijl op de gezondheid van vrouwen met PCOS.

 

—————–

Bronnen
1: The management of anovulatory infertility in women with polycystic ovary syndrome: an analysis of the evidence to support the development of global WHO guidance. Balen AH, Morley LC, Misso M, Franks S, Legro RS, Wijeyaratne CN, Stener-Victorin E, Fauser BC, Norman RJ, Teede H. Hum Reprod Update. 2016 Nov;22(6):687-708. Epub 2016 Aug 10. Review.
2: Cardiovasculair risicomanagement na een reproductieve aandoening. Richtlijn NVOG 2014
3: L.J. Moran, S. Ranasinha, S. Zoungas, S.A. McNaughton, W.J. Brown, H.J. Teede; The contribution of diet, physical activity and sedentary behaviour to body mass index in women with and without polycystic ovary syndrome. Hum Reprod 2013; 28 (8): 2276-2283. doi: 10.1093/humrep/det256
4: https://www.freya.nl/brochures/pcos/

 

 

2016-01-18 Kwaliteit van leven

Vrouwenhart ‘breekt’ vaker dan mannenhart, maar de symptomen zijn anders

Van iedere honderd vrouwen die overlijden, sterven er maar liefst 27  aan de gevolgen van hart- en vaatziekten. Voor mannen ligt dit getal op 26. Het idee dat hart- en vaatziekten typische mannenziekten zijn, is dus achterhaald. Wel zijn er verschillen tussen hoe de man het ‘aan z’n rikketik’ heeft en hoe dit bij de vrouw gaat. Over deze verschillen wordt gelukkig wel steeds meer duidelijk.

In de westerse wereld zijn hart- en vaatziekten één van de belangrijkste veroorzakers van leed en sterfte. Onder hart- en vaatziekten verstaan we een scala van aandoeningen aan het hart of aan bloedvaten. De meest bekende zijn het plotselinge hartinfarct of  beroerte. Hart- en vaatziekten ontstaan echter niet plots. Het is een chronische ziekte met soms een abrupt en tragisch einde.

Mannenziekte?

In 27% van de gevallen is de doodsoorzaak bij vrouwen een hart- en vaatziekte. Bij mannen ligt dit percentage op 26%. Ondanks de heldere boodschap van deze cijfers leeft bij veel mensen nog altijd de gedachte dat mannen meer risico lopen op hart- en vaatziekten. Lange tijd werd er namelijk veel meer onderzoek gedaan naar hart- en vaatziekten bij mannen. Er is dus veel meer bekend over deze ziekte bij mannen dan bij vrouwen.

Verschillende klachten

Het goede nieuws is: in de afgelopen jaren is er nationaal en internationaal meer aandacht gekomen voor geslacht-specifiek onderzoek naar hart- en vaatziekten. Hieruit is gebleken dat er grote verschillen zijn tussen mannen en vrouwen in het moment van ontstaan, verloop en de klachten van hart- en vaatziekten.

  • Hart- en vaatgerelateerde problemen tijdens de zwangerschap zijn bijvoorbeeld een risico voor het ontstaan van hart- en vaatproblemen later in het leven van een vrouw.
  • Hartklachten worden vaak verward met overgangsklachten.
  • Vrouwen hebben over het algemeen op latere leeftijd last van hart- en vaatziekten dan mannen; zij overlijden gemiddeld 6 jaar later.
  • Vrouwen hebben in verhouding vaker een beroerte of hartfalen, terwijl mannen eerder worden getroffen door een hartinfarct.

Symptomen van een hartinfarct bij vrouwen

Om hart- en vaatziekten te voorkomen, is het herkennen van mogelijke klachten die wijzen op hart- en vaatziekten belangrijk. Gezien het brede scala aan hart- en vaatziekten voert het te ver alle verschillen te bespreken, maar uit onderzoek is gebleken dat een van de belangrijkste acute redenen van sterfte een duidelijk verschil in klachtenpatroon kent: het hartinfarct.  Hieronder een afbeelding van de symptomen van het hartinfarct, specifiek voor vrouwen. Veel klachten kunnen ook wijzen op griepverschijnselen. Juist daar gaat het vaak mis, want een hartinfarct wordt bij de vrouw niet zelden verward met een stevige griep, of stressklachten. Een vrouw die langere tijd een of een aantal van deze klachten heeft, doet er zeker goed aan een dokter te bezoeken en deze te wijzen op de mogelijkheid van een hartinfarct!

2016-06-08 Klachtenpatroon vrouwen bij hartproblemen

 

 

 

Gebruikte bronnen voor dit artikel:

[1] Go AS, Mozaffarian D, Roger VL, Benjamin EJ, Berry JD, Blaha MJ, et al. Heart disease and stroke statistics—2014 update: a report from the American Heart Association. Circulation2014;129:e28-292.

[2] Hartstichting brochure; de verschillen tussen mannen en vrouwen;

[3] NVOG richtlijn: Cardiovasculair risicomanagement na een reproductieve aandoening.

[4] Hartcheck.nl/vrouwen/