Waarom duurt (ons) wetenschappelijk onderzoek zo lang? Waar blijven de resultaten?

“WOMB project onderzoekt wat de effecten zijn van een gezondere leefstijl op zwanger worden, zwanger zijn en de gezondheid van het kind.” Dat klinkt lekker kort en simpel, maar is het in de praktijk niet. Vaak krijgen we dan ook de vraag voorgelegd waarom de uitkomsten van (ons) wetenschappelijke onderzoek zo lang op zich laten wachten. In dit artikel probeer ik die vraag te beantwoorden.

Al in het najaar van 2015 stuurden wij deelnemende vrouwen uit eerdere onderzoeken een folder met de vraag of ze wilden deelnemen aan WOMB project. Een groot deel van deze vrouwen reageerde positief op het verzoek. Begin 2016 had het grootste deel van de deelnemers de vragenlijsten ontvangen die nodig zijn om mee te kunnen doen aan het onderzoek. De meeste vrouwen vulden deze vragenlijsten meteen in en stuurden ze naar ons op. Vervolgens was het wachten geblazen op de uitslag. Waarom?

De hele groep

Dat zit zo: deelnemers aan WOMB project mogen hun vragenlijsten invullen tot halverwege 2017. Alle vrouwen krijgen ruim een jaar de tijd om dit te doen. Niet alle deelnemers beginnen namelijk tegelijkertijd aan het deelnemerstraject. Sommigen melden zich pas later aan of willen/kunnen pas later hun lijsten invullen.
Omdat we graag uitkomsten willen hebben die iets zeggen over de gehele groep vrouwen en kinderen die aan WOMB project meedoen en niet over elke persoon individueel, wachten we tot we de gegevens van álle deelnemende vrouwen verzameld hebben. En dat duurt wel even…

Achter de schermen

En dat is niet de enige reden waarom de uitkomsten nog wel even op zich laten wachten. Na het invullen en inleveren van de vragenlijsten gaat voor ons als onderzoekers het werk eigenlijk pas echt beginnen. Alle vragenlijsten zijn dan wel binnen, maar zo’n 35% van de deelnemers heeft een papieren vragenlijst ingevuld. Hun antwoorden moeten eerst allemaal in de computer ingevoerd worden. Daarna controleren we de antwoorden op eventuele fouten en tegenstrijdigheden. Heeft iemand bijvoorbeeld eerst ingevuld nooit te hebben gerookt en verderop ingevuld dat ze op haar 25ste is gestopt met roken? Dan moet deze fout eruit worden gehaald. Dit heet het opschonen van de gegevens en dat kost veel tijd.

Gegevens analyseren

Na het verzamelen en opschonen, volgt het meest spannende onderdeel van het onderzoek: we gaan de gegevens analyseren. Alle onderzoeksgegevens staan in een groot bestand bij elkaar, en we kunnen nu gaan combineren en rekenen om tot de uitslag te komen. Dit gaat samen met veel wikken en wegen, nadenken en overleggen. Wat betekenen de resultaten, hoe verwerken we alle gegevens zo precies mogelijk. En als laatste, hoe gaan we dit goed en kloppend opschrijven?

Wetenschappelijk tijdschrift

Een belangrijk doel van wetenschappelijk onderzoek doen, is het delen van de kennis die je hebt verzameld. Dit delen doe je onder andere door de resultaten op te schrijven in een artikel, dat vervolgens gepubliceerd wordt in een wetenschappelijk tijdschrift. Ook dit proces kost tijd.
We schrijven met verschillende onderzoekers aan het artikel en overleggen regelmatig met elkaar over de tekst. Wetenschappers schrijven vaak verschillende versies voordat ze een definitief artikel hebben om op te sturen naar een wetenschappelijk tijdschrift.

Gespecialiseerde redactie

Nadat we het artikel opgestuurd hebben, kijken op de redactie van het wetenschappelijke tijdschrift gespecialiseerde wetenschappers er kritisch naar; is het onderzoek correct uitgevoerd, zijn de gegevens op een juiste manier bekeken, worden de resultaten duidelijk opgeschreven en reflecteren de onderzoekers kritisch op hun eigen resultaten? Als het artikel er echt helemaal klaar voor is, wordt het uiteindelijk gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift.

Betrouwbaarheid kost tijd

Pas nadat al deze stappen zijn doorlopen kunnen de deelnemers van WOMB project de resultaten wereldkundig maken. Dus heb je de vragenlijst in het begin van 2016 al netjes ingevuld? Dan het kan zomaar zijn dat je pas in 2018 wat te horen krijgt over de onderzoeksresultaten. Al die tijd zijn we dus achter de schermen druk bezig geweest. Zo kort als die ene zin ons onderzoek samenvat, zo veel meer tijd is er nodig om tot een goed onderzocht resultaat te komen. Helaas, het is niet anders. Maar als serieuze wetenschappers wil je betrouwbaar onderzoek doen en dat kost nu eenmaal tijd.

Voor alle deelnemers daarom een welgemeend: bedankt voor jullie geduld!

 

 

Type-D-persoonlijkheid: “negatieve binnenvetter” heeft meer kans op hart- en vaatziekten

Wist je dat karakter mede bepaalt hoe groot de kans is op het krijgen van hart- en vaatziekten? Zo hebben mensen met de zogenaamde Type-D-persoonlijkheid meer kans op hart- en vaatziekten. Maar wat voor iemand is dat, een Type-D-persoonlijkheid?

Behalve het beschrijven van mensen aan de hand van persoonlijkheidstrekken zoals “verlegen” of “spontaan”, kan je ook een profiel opstellen van mensen met een combinatie van bepaalde persoonlijkheidstrekken.  In de jaren vijftig van de vorige eeuw is dit voor het eerst gedaan door de cardioloog Meyer Friedman.

Type-A-persoonlijkheid

Friedman zag op de afdeling cardiologie veel mensen met wat hij noemde ‘Type A-persoonlijkheid’: ambitieuze, opvliegende, ongeduldige mensen die vaak worden omschreven als ‘workaholics’. De tegenhanger van de Type-A-persoonlijkheid was volgens Friedman de Type- B-persoonlijkheid. Deze mensen ervaren juist minder stress, zijn geduldiger en richten zich minder op ‘haasten’ of ‘de beste zijn’.

Negatieve emoties

Uit later onderzoek bleek de verdeling van Friedman in Type-A en Type-B iets te simpel: vooral negatieve emoties konden met hart- en vaatziekten in verband worden gebracht. Al snel volgde een nieuwe persoonlijkheid: Type-D.

Type-D-mensen ervaren veel negatieve emoties (somberheid, piekeren, vaak geïrriteerd zijn) en praten hier niet over met andere mensen vanwege sociale geremdheid. Dit laatste betekent dat je het lastig of zelfs vervelend vindt om een gesprek met iemand aan te knopen. Eigenlijk zijn mensen met Type-D-persoonlijkheid dus ambitieuze maar ook negatief gestemde binnenvetters.

Vaker hart- en vaatziekten

Vervolgens werd bekeken welke mensen hoog scoorden op een vragenlijst over Type D-persoonlijkheid. En inderdaad, deze groep bleek opvallend vaak last te hebben van hart- en vaatziekten. Daarnaast werd onderzocht of mensen die al hart- en vaatziekten en Type-D-persoonlijkheid hadden, eerder een hartaanval kregen dan mensen met hart- en vaatziekten zónder Type-D-persoonlijkheid. Dit bleek inderdaad het geval. Uit dit onderzoek kan je opmaken dat Type-D-persoonlijkheden een kwetsbare groep zijn.

Type-D-onderzoek bij WOMB

Wat nu te doen? Misschien kunnen we mensen met Type D-persoonlijkheid een bepaalde therapie aanbieden waardoor ze beter leren omgaan met negatieve emoties en het uiten hiervan. Hopelijk draagt dat ook bij aan hun gezondheid later in het leven. Binnen WOMB project onderzoeken we ook of Type-D-persoonlijkheid een voorspeller is van wel of niet succesvol afvallen. We hopen de invloed van persoonlijkheidstype op gezondheid niet alleen beter in kaart te krijgen, maar gaan ook zoeken naar oplossingen.

Hoe je van ‘Blue Monday’ een topdag maakt

In januari staat ‘Blue Monday’ weer op het programma. Extra zuur voor degenen onder ons die toch al een hekel aan maandagen hebben. Maar niet getreurd: Blue Monday is feitelijk niet meer dan een psychologische truc van de zelf vervullende voorspelling. Je kunt deze eenvoudig omkeren in je voordeel.

Blue Monday 🙁

Blue Monday valt dit jaar op maandag 23 januari. Het is volgens psycholoog Cliff Arnall de ergst denkbare, meest deprimerende maandag van allemaal. Arnall heeft ooit een formule bedacht waarmee hij aantoont dat de maandag van de laatste volle week van januari de dag is waarop mensen zich het meest neerslachtig voelen. Dit zou komen door een combinatie van factoren.

  1. Mistroostig en koud
    Het weer is meestal grijs en guur in januari, waardoor we liever niet de deur uitgaan.
  2. Minder geld
    Veel mensen hebben hun eindejaarsuitkering al uitgegeven en houden weinig geld over voor leuke dingen na de feestdagen.
  3. Die kerstvakantie was zo gezellig…
    Je denkt met weemoed terug aan het heerlijke kerstdiner en de uitbundige oudejaarsviering met oliebollen. Meteen word je er aan herinnerd dat alle lekkere hapjes je 5 kilo extra opgeleverd hebben. Verder duurt het gevoelsmatig nog enorm lang voordat de volgende vakantieperiode aanbreekt.
  4. Mijn goede voornemens? Ehhh…
    Dit zou het jaar worden waarin je minder alcohol zou drinken, gezonder zou eten en meer zou gaan bewegen. Jammer dat dit na de nieuwjaarsborrel op 3 januari al mislukt bleek.
  5. Maandag schmaandag!
    Het is maandag, een dag waarop de meeste mensen sowieso al graag in bed willen blijven liggen.

Cool Monday! 😀

En dan nu het goede nieuws: Blue Monday bestaat eigenlijk alleen in je hoofd. Het is een self fulfilling prophecy: als je overal leest dat je je ellendig moet voelen op maandag 23 januari, dan gebeurt dat ook.

Met een eenvoudige psychologische truc, kunnen we Blue Monday omdopen in de veel positievere ’Cool Monday’.

  1. Heerlijk winterweer
    Ga naar buiten en geniet van hoe mooi helder en blauw de wereld er uit ziet als het gevroren heeft. Maak een sneeuwpop, ga wandelen, adem de frisse zuurstofrijke lucht in en warm daarna lekker op met een kop thee bij de verwarming.
  2. Joepie, salaris!
    Het is 23 januari, waarschijnlijk heb je net weer salaris gekregen of wordt dit een dezer dagen gestort. Daarnaast kan je ook lekker eten en leuke dingen doen zonder er veel geld aan uit te geven. Hou een spelletjesavond met vrienden, kook een lekkere en gezonde maaltijd, lees een goed boek, ga sporten of een stuk wandelen.
  3. Zomervakantie plannen
    Het is bijna een maand na kerstmis, denk eens terug aan alle fijne momenten en hoe je kerstmis 2017 weer een succes kan laten worden. Heb je al plannen gemaakt voor de zomervakantie? Misschien kan je vanavond wat inspiratie opdoen voor een mooie reis!
  4. Goede voornemens alsnog verwezenlijken
    1 januari is dé dag om je slechte gewoontes af te leren, maar misschien is Cool Monday daar ook geschikt voor. Dat abonnement bij de sportschool had je toch al getekend, en een voorraadje fruit en groenten in huis halen is een kleine moeite.
  5. Cool Monday: tijd voor actie!
    Het is Cool Monday, bij uitstek een dag om actie te ondernemen! Kijk in je agenda, is alles wat je op de planning hebt staan voor deze week haalbaar? Waar zie je tegen op? Kan je niet alvast beginnen aan die minder leuke taak zodat die maar snel achter de rug is?

 

Let maar op: voor Cool Monday gaat dezelfde vervullende voorspelling op als voor de depri variant. En is het niet veel prettiger om deze maandag ‘s avonds met een voldaan gevoel in bed te liggen.

 

Last van een sombere (winter)dip? Dit is hoe je snel weer lekker in je vel zit

We kennen het allemaal, je hebt een drukke dag gehad en wil ’s avonds niets liever dan lekker op de bank hangen. Als mensen niet zo lekker in hun vel zitten hebben ze vaak nog minder zin om naar buiten te gaan om een rondje te wandelen of hardlopen. Toch is er veel bewijs dat sporten en bewegen helpt om sombere en depressieve gevoelens te verminderen.

Het is in de westerse wereld gebruikelijk om vrij snel medicatie voor te schrijven als mensen depressieve klachten hebben. Maar uit verschillende onderzoeken blijkt dat medicijnen tegen depressieve klachten eigenlijk alleen werken bij mensen met een ernstige depressie. Er kan dus beter geen medicatie gegeven worden aan mensen die zich een beetje somber of lichtelijk depressief voelen. Wat kunnen deze mensen dan wel doen om zich vrolijker te voelen? Bewegen!

Sporten

Er is veel onderzoek gedaan naar verschillende sporten, en het effect op somberheidsklachten. De uitkomst luidt -vrijwel- altijd: sporten en bewegen heeft positieve gevolgen voor de gemoedstoestand van mensen. Maar voor wie zich neerslachtig voelt is het lastig om uit zichzelf met sporten of bewegen te beginnen en het dan ook nog vol te houden. Ga maar na: het is al lastig voor mensen die lekker in hun vel zitten om gedisciplineerd twee keer per week naar de sportschool te gaan.

2016-11-21-blog-lotte-bewegen-somber1

Wandelen

Onderzoekers in het Verenigd Koninkrijk hebben daarom bekeken of dagelijks 30 minuten wandelen ook al helpt om je beter te voelen. De eerste resultaten zijn positief: ook van regelmatig een stuk wandelen kan je al vrolijker worden. Uit één van de onderzoeken kwam zelfs naar voren dat het beter is om tijdens gesprekken met een psycholoog/psychiater te wandelen, in plaats van te zitten.

Buiten of binnen

Behalve de positieve effecten van wandelen op je stemming, is het voor je lichamelijke gezondheid ook nog eens ontzettend goed. En als je kan kiezen tussen binnen of buiten wandelen, zou ik lekker naar buiten gaan. Dan pik je ook nog wat zonnestralen mee, en dat heeft ook weer allerlei gunstige effecten op mentale en lichamelijke gezondheid.

 


 

De voor dit artikel geraadpleegde bronnen:
Fournier JC, DeRubeis RJ, Hollon SD, Dimidjian S, Amsterdam JD, Shelton RC, Fawcett J. Antidepressant Drug Effects and Depression SeverityA Patient-Level Meta-analysis. JAMA. 2010;303(1):47-53. doi:10.1001/jama.2009.1943

Craft, L. L., & Perna, F. M. (2004). The Benefits of Exercise for the Clinically Depressed. Primary Care Companion to The Journal of Clinical Psychiatry, 6(3), 104–111.

Robertson R, Robertson A, Jepson R, Maxwell, M. Walking for depression or depressive symptoms: a systematic review and meta-analysis. Mental Health and Physical Activity, 5 (1) (2012), pp. 66–75

Nguyen, S. D. (2008). Simultaneous technique of exercise and psychotherapy (STEP) as an adjunct to multidisciplinary treatment in acute inpatient psychiatric hospitalized older adults with depressive symptoms. Dissertation. Loma Linda University.

Verslag: wat leverde de eerste dag met onze onderzoeksbus op?

We zijn begonnen met metingen bij onze deelnemers! Met de WOMB-onderzoeksbus rijden we door het hele land. Zes enthousiaste onderzoekers van WOMB project doen gezondheidsmetingen bij vrouwen. Erg belangrijk voor ons onderzoek naar leefstijl en gezondheid van vrouw en kind. Een verslag van de eerste dag door onderzoeker Malou Menting.

Lees meer