Help mijn kind is te zwaar! En nu?

Helaas hebben steeds meer kinderen (ernstig) overgewicht. Wat kun je nu als ouder het beste doen als je kind te zwaar is? Waar begin je? Wat is slim en wat juist niet? Arts-onderzoeker Stijn Mintjens geeft antwoord op dringende vragen.

Lees meer

Sneaky kindermarketing ontmaskerd. Hoe herken je kinderreclame voor ongezonde producten?

Fabrikanten van voedingsmiddelen hebben uitgekiende technieken om te zorgen dat hun reclameboodschappen – en producten – bij je kind terechtkomen. Spijtig genoeg lijken de makers van de meest ongezonde producten die technieken het beste onder de knie te hebben. Kinderen ontwikkelen zo eerder een voorkeur voor slechte voeding, met alle gevolgen van dien. Tijd om kindermarketing te ontmaskeren en te stoppen.

Levensmiddelenfabrikanten hebben slimme manieren bedacht om te zorgen dat hun reclameboodschappen op de een of andere manier bij je kind terechtkomen. Het hoofddoel van de fabrikanten is immers het verdienen van geld door het verkopen van hun producten. Kindermarketing is overal, en maar liefst 94% van het totale beschikbare budget wordt besteed aan marketingcampagnes voor ongezond eten en drinken!

Meest sneaky vormen van kindermarketing

Op welke manieren proberen de producenten van ongezonde voedingsmiddelen onze kinderen (en hun opvoeders) zoal te beïnvloeden? Hieronder de 3 meest voorkomende sneaky manieren.

1. In de supermarkt
Tijdens het doen van boodschappen bijvoorbeeld staan de producten voor kinderen voor hen op ooghoogte. Ga maar eens gehurkt zitten in de supermarkt en kijk door de ogen van je kinderen. Ouders hebben vaak haast en onder die druk zijn we geneigd om eerder toe te geven. Fabrikanten weten dit maar al te goed en maken de verpakkingen voor kinderen extra aantrekkelijk. Zo worden kinderidolen, zoals tekenfilmhelden, verbonden aan producten en hebben de verpakkingen felle kleuren die vooral kinderen aanspreken. Ook huismerken maken hun eigen figuren op de verpakking om kinderen te verleiden. Overigens hebben Nederlandse voedingsmiddelenfabrikanten – onder druk van publieke opinie en overheid- in december 2016 besloten om geen kinderhelden meer op verpakkingen af te beelden. Het kan een eerste stap in de goede richting zijn.

2. Digitaal
De wetgeving blijft achter bij snelle groei in digitalisering van kindermarketing. Sommige fabrikanten gaan in zee met ontwikkelaars van online apps en spelletjes en verwerken hun reclameboodschappen hierin. In America wordt al gebruik gemaakt van geo-location systemen die gekoppeld zijn aan de smartphones om voedingsproducten real-time aan te prijzen in de omgeving van kinderen terwijl ze onderweg zijn. Via sociale media als Facebook, maar ook via populaire bloggers en video bloggers (vloggers) komen reclamebodschappen bij uw kinderen terrecht. Deze bloggers en vloggers worden betaald voor deze reclame uitingen en zijn vaak invloedrijk.

3. Via kinderevenementen
Kinderevenementen zijn gewilde objecten van sponsoring voor de voedingsmiddelenindustrie. Sportevenementen worden bijvoorbeeld vaak gesponsord door frisdrankfabrikanten. zoals Coca Cola of Red Bull Er is de laatste tijd een verschuiving gaande op dit gebied. Fabrikanten richten zich steeds meer op bewegen als tegenwicht voor ongezond eten en drinken. Dit is voor de aanbieders van al dat ongezonds natuurlijk een veel lucratievere boodschap dan hun producten minder aantrekkelijk maken. Maar uit onderzoek blijkt dat het aanpassen van voedingsgewoontes veel effectiever is dan bewegen alleen. Ook bijvoorbeeld het Koningsontbijt, een gratis ontbijt voor basisschoolkinderen op Koningsdag, en het Nationale Schoolontbijt werd de afgelopen jaren gesponsord door voedingsmiddelenfabrikanten met ongezonde producten in hun assortiment. Kritiek op deze aanpak van onder meer Foodwatch heeft er voor gezorgd dat het Nationaal Schoolontbijt inmiddels gezondere producten aanbiedt.

Totaalverbod

Dit is nog maar het topje van de ijsberg, volgens de alliantie Stop de Kindermarketing, een samenwerkingsverband tussen wetenschappers en consumenten- en gezondheidsorganisaties, zijn er maar liefst 35 vormen van kindermarketing! De alliantie wil dan ook dat er veel strengere regels komen en pleit zelfs voor een totaalverbod op marketing voor ongezond eten en drinken voor alle kinderen onder de 13 jaar. Wat mij betreft liever vandaag dan morgen.

Suikertaks frisdrank belasting

Suikerbelasting ook in Nederland invoeren: zinnig of onzinnig?

Extra belasting op frisdranken met veel suikers. In Frankrijk, Hongarije, Mexico, België, diverse Scandinavische landen, en recentelijk ook Groot Brittannië hebben ze al zo’n ‘suikertaks’. Het doel van de suikertaks is om het groeiend aantal mensen met (ernstig) overgewicht terug te dringen. Moet Nederland ook mee, of heeft zo’n suikertaks hier geen zin?

Toegevoegde suikers staan erg in de belangstelling, met name omdat je er snel dik van kan worden. Door de invoering van een suikertaks wordt er meer belasting geheven op frisdranken met toegevoegde suikers. In de praktijk komt dit vaak neer op een verhoging van een paar cent per liter. Als er bijvoorbeeld 10% extra belasting wordt geheven dan kost een literfles cola dus bijvoorbeeld geen €2,50 maar €2,75.

Wat doen ze in andere landen?

In Frankrijk is er sinds 2012 wetgeving voor toegevoegde suikers in frisdranken. In Hongarije is de regering in 2011 nog een stapje verder gegaan door belasting te heffen op verschillende soorten ’ongezond eten’, waaronder: chips, frisdranken en chocoladerepen. In ons buurland België is er sinds dit jaar een gezondheidstaks op frisdranken en alcohol ingevoerd. Ook in Mexico, een van de landen waarin de inwoners de hoogste percentages diabetes, overgewicht en obesitas ter wereld hebben, werd in 2014 de belasting op suikerrijke dranken verhoogd. En sinds kort kan ook Groot Brittannië zich aansluiten bij de lijst met suikertakslanden.

jamie-oliver1

De strijd van Jamie Oliver

De wereldberoemde Britse topkok Jamie Oliver (foto hierboven) voerde jarenlang campagne voor de invoering van de suikertaks en verzamelde zelfs 150.000 handtekeningen om het onderwerp op de agenda van het parlement te krijgen. Pas nadat er wetenschappelijk bewijs was voor de invoering van een dergelijke taks, ging de regering over stag. De suikertaks in Groot Brittannië wordt in 2018 ingevoerd. Hierdoor wordt een blikje cola zo’n €0,10 duurder.

Nederlander: 26 kilo suiker per jaar

Toegevoegde suikers zijn suikers die tijdens de bereiding van voedingsmiddelen worden toegevoegd. Hieronder vallen dus ongeraffineerde suiker, witte en bruine suiker, honing, siroop en stroop. In Nederland is de inname van toegevoegde suikers gemiddeld 71 gram per dag, dit is 12% van de totale hoeveelheid energie (calorieën) die per dag per persoon worden gegeten en komt neer op gemiddeld 26 kilogram per jaar. Deze gegevens komen uit de Nederlandse Voedselconsumptiepeiling van 2007 tot 2010 van het RIVM. Die organisatie houdt al sinds 1987 bij wat er in Nederland wordt gegeten en gedronken.

Frisdrank grootste boosdoener

De suikerinname is met name hoog onder jongeren van 7 tot 18 jaar. Bij jongens en meisjes van 7-18 jaar was frisdrank veruit de belangrijkste bron van toegevoegde suikers: totaal bijna 1/3 van de totale suikerinname. Dit werd gevolgd door zuivelproducten, cake en koek. Bij mannen en vrouwen tussen de 19 en 69 jaar leverde frisdrank ook de hoogste bijdrage aan de inname van toegevoegde suikers: 26% bij mannen en 18% bij vrouwen.

2016-10-24-suikertaks-3

Het probleem: vloeibare calorieën

Het antwoord is simpel: drinkbare en dus vloeibare calorieën verzadigen niet. Je raakt er niet snel vol van. En dus krijg je veel meer calorieën binnen zonder gevuld gevoel.  Vloeibare calorieën en zorgen er dus voor dat je gemakkelijk meer (of te veel) eet of drinkt zonder dit door te hebben. Dit komt doordat vloeibare calorieën minder goed worden herkent door ons lichaam. Waar je van vezelrijk eten een gevuld gevoel hebt en je lichaam aangeeft dat je genoeg hebt gehad, geeft ons lichaam dit signaal veel minder snel af bij vloeibare voeding. Denk hierbij aan frisdrank, maar bijvoorbeeld ook aan koffie/thee met suiker.

Voller van een appel

Hoe komt dat nou? Laat ik een voorbeeld gebruiken. Ga maar eens bij jezelf na waar je voller van zit; het eten van een appel (17,6 gram suiker / 81 calorieën) of het drinken van een glas appelsap (17,1 gram suiker / 69 calorieën). Doordat je op een appel kauwt en doordat er in een appel vezels aanwezig zijn, verzadigt een appel veel beter dan een glas appelsap. Het aantal suikers en calorieën in een glas appelsap en bijvoorbeeld een glas cola (16,5 gram suiker / 66 calorieën) is nagenoeg hetzelfde. Appelsap heeft weliswaar geen toegevoegde suikers, maar omdat suikers uit cola (sacharose ofwel tafelsuiker) en die uit appelsap (fructose) in het lichaam allemaal worden omgezet in glucose, maakt het voor het lichaam niet veel uit of je suiker uit cola of appelsap binnenkrijgt. Met het drinken van cola of frisdrank werkt dit hetzelfde.

2016-10-24 Voller van een appel suikertaks

(Hoe) werkt zo’n taks?

Een van de belangrijkste factoren die ons aankoopgedrag voor voedingsmiddelen bepaald is de prijs. Daarnaast zijn smaak en verkrijgbaarheid belangrijke factoren waarop we onze voedselkeuzes baseren. In dat opzicht is het dus niet vreemd om als overheid extra belasting te heffen op ‘ongezonde’ producten als frisdranken, als het doel is dat consumenten deze minder gebruiken. Maar werkt zo’n taks ook?

In Mexico heeft de suikertaks wel degelijk zijn vruchten afgeworpen. Eén jaar nadat de taks is ingevoerd, heeft er een daling plaatsgevonden van gemiddeld 6% in de aankoop van suikerhoudende frisdranken. De verkopen van niet-suikerhoudende dranken steeg met 4%. Er werd vooral meer water gekocht. Onderzoekers concluderen dat de suikertaks effect heeft gehad en dat het effect groter zou zijn bij het heffen van een hogere belasting op suikerhoudende frisdranken.

In sommige landen waar de suikertaks is ingevoerd is er vastgelegd wat er met het belastinggeld gebeurt. Zo zullen de Britten het geld dat de taks oplevert, vermoedelijk zo’n 650 miljoen euro per jaar, volledig besteden aan extra sportlessen op scholen zodat kinderen meer gaan bewegen.

Mexico

In Mexico werkt de suikertaks. Er werden binnen een jaar 6% minder gesuikerde dranken verkocht en 4% meer ongesuikerde dranken.

 

Creëren van een gezonde omgeving

We worden met zijn allen steeds dikker. Nederlanders blijven niet achter bij deze trend. Op dit moment heeft 50% van de Nederlanders van 20 jaar en ouder overgewicht. Daarvan heeft bijna 14% obesitas. Onder kinderen van 4 tot 20 jaar heeft 20% overgewicht en is 3% obees. De suikertaks kan als één van de factoren bijdragen aan het gezonder maken van de bevolking en onze omgeving. In zo’n gezonde omgeving worden gezonde keuzes gestimuleerd en ongezonde keuzes ontmoedigd om zo het aantal mensen met overgewicht en obesitas terug te dringen.

Vrije keuze?

Het algemene idee is dat wij zelf verantwoordelijk zijn voor onze voedselkeuzes en ons gewicht. Dit is echter niet helemaal het geval. Naast kennis over gezonde voedingsmiddelen is ook de omgeving waarin we leven belangrijk voor het maken van gezonde keuzes. Kennis alleen is zelden genoeg om ons eetgedrag te veranderen. Door te accepteren dat ons eetgedrag niet volledig bepaald wordt door onze vrij keuze, maar ook vaak bepaald wordt door andere (onbewuste) factoren, kunnen we het onszelf wellicht gemakkelijker maken door onze omgeving aan te passen. De invoer van een suikertaks zou hieraan kunnen bijdragen.

 


 

 

Wetenschappelijke bronnen gebruikt voor dit artikel:

(1)          Moynihan PJ, Kelly SA. Effect on caries of restricting sugars intake: systematic review to inform WHO guidelines. Journal of dental research 2014; 93(1): 8-18. 2.

(2)          Te Morenga L, Mallard S, Mann J. Dietary sugars and body weight: systematic rev

(3)          Public Health England: protecting and improving the nation’s health. Sugar Reduction The evidence for action. October 2015: https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/470179/Sugar_reduction_The_evidence_for_action.pdf

(4)          Rapport over de Consumptie van toegevoegde suikers in Nederland: http://www.kenniscentrumsuiker.nl/images/pdf/Rapport_Consumptie-toegevoegde%20suikers-in%20Nederland_final.pdf

(5)          DiMeglio DP et al. Liquid versus solid carbohydrate: effects on food intake and body weight. Int J Obes Relat Metab Disord. 2000 Jun;24(6):794-800.

(6)          Arantxa Colchero M et al. Beverage purchases from stores in Mexico under the excise tax on sugar sweetened beverages: observational study. BMJ 2016;352:h6704

(7)          Volksgezondheid en zorg. RIVM.  Overgewicht, Cijfers & Context, Huidige situatie. Laatst geraadpleegd op 27-07-2016. https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/overgewicht/cijfers-context/huidige-situatie#node-overgewicht-volwassenen

(8)          Osei-Assibey G et al. The influence of the food environment on overweight and obesity in young children: a systematic review. BMJ Open 2012;2:

LIFEstyle-onderzoek: “Zware vrouw die afvalt heeft minder vaak hormoonbehandeling nodig”

Vrouwen met ernstig overgewicht die enkele kilo’s afvallen, hebben een grotere kans op een zwangerschap zonder hormoonbehandelingen. Dat is een van de uitkomsten van het LIFEstyle-onderzoek, de voorloper van WOMB project. De studieresultaten zijn vandaag gepubliceerd in het toonaangevende wetenschappelijke blad New England Journal of Medicine.

In de LIFEstyle-studie van het UMC Groningen is onderzoek gedaan naar de invloed van gewichtsverlies op de zwangerschapskansen bij vrouwen met overgewicht en een verminderde vruchtbaarheid. Uit eerdere onderzoeken was al bekend dat vrouwen met ernstig overgewicht (obesitas) moeilijker zwanger worden en meer problemen ondervinden tijdens de zwangerschap. In de LIFEstyle-studie is onderzocht of een (beperkte) gewichtsafname gevolgen heeft voor de vruchtbaarheid. Aan het onderzoek deden bijna 600 vrouwen mee met een BMI van hoger dan 29.

Vruchtbaarheidsbehandelingen

Tijdens het onderzoek kreeg de helft van de deelnemers professionele leefstijlbegeleiding aangeboden gedurende een half jaar. Getrainde verpleegkundigen coachten de vrouwen en adviseerden hen over gezonde voeding met minder calorieën. De vrouwen vulden zelf de online Eetmeter van het Voedingscentrum in en hielden met behulp van een stappenteller hun bewegingspatroon bij. Het doel van de leefstijlbegeleiding was om vrouwen tenminste 5% van hun gewicht af te laten vallen. Na de leefstijlbegeleiding kregen de deelnemers vruchtbaarheidsbehandelingen aangeboden. De andere helft van de vrouwen (de controlegroep) kreeg direct vruchtbaarheidsbehandelingen aangeboden.

Vaker natuurlijk zwanger

De vrouwen uit de groep die leefstijlbegeleiding kreeg, vielen gemiddeld 4,4 kilo af in 6 maanden. 38% van de vrouwen lukte het om het streefpercentage van 5% gewichtsverlies te bereiken. Uiteindelijk kwam uit beide groepen een vergelijkbaar aantal kinderen voort binnen 24 maanden. Maar het percentage natuurlijke zwangerschappen in de groep die leefstijlbegeleiding kreeg was wél hoger: 26% versus 16 % in de controlegroep. De conclusie luidt dus dat de kans op het krijgen van een kind op zich niet groter is wanneer de vrouw enkele kilo’s afvalt. Wél is de kans groter dat er na afvallen een zwangerschap ontstaat op de natuurlijke manier, zonder vervelende en dure vruchtbaarheidsbehandelingen.

Vervolgonderzoek

De LIFEstyle-studie startte in 2009 onder leiding van gynecoloog dr. Annemieke Hoek (UMCG), binnen Consortium 2.0. van de Nederlandse Vereniging van Obstetrie en Gynaecologie. In totaal deden 23 ziekenhuizen in heel Nederland mee. Als vervolgstap gaat onderzocht worden of er methodes kunnen worden ontwikkeld die beter aansluiten bij de wensen van vrouwen waarvoor de leefstijlbegeleiding te zwaar of niet aantrekkelijk is.

WOMB project

Daarnaast is het consortium WOMB project een studie gestart naar de gezondheid op langere termijn van de deelnemende vrouwen en kinderen uit de LIFEstyle-studie. WOMB project staat onder leiding van professor T.J. Roseboom van het AMC, en is een samenwerking tussen diverse onderzoekers van het UMCG, VUMC en Wageningen Universiteit.

 

Jojo-effect

Afvallen? Herken eerst de emo-eter, lijner of gelegenheids-eter in jezelf!

Afvallen is vaak niet alleen maar een kwestie van andere of minder voeding nemen. Verschillende factoren beïnvloeden ons eetgedrag, waaronder onze eigen persoonlijkheid. Herken de emotionele eter, de lijngerichte eter of de externe eter in jezelf. Diëten voordat je jouw eigen psychologische eetfactoren kent, heeft namelijk weinig zin.

Eerder dit jaar schreef ik het eerste blog over omgevingsfactoren die ons eetgedrag enorm kunnen beïnvloeden. Nu ga ik het hebben over de invloed van persoonlijke (psychologische) factoren op ons eetgedrag. Je kunt namelijk ook gezonder eten door ook je eetgedrag aan te passen in plaats van alleen te letten op de hoeveelheid of de soort voeding. Er wordt onderscheid gemaakt tussen drie soorten eetgedrag: emotioneel, lijngericht en extern. Wat is het verschil tussen de verschillende soorten eetgedrag? En hoe beïnvloeden ze de voedingskeuzes die je maakt?

Emotionele eters

Emotionele eters laten hun eetgedrag sterk beïnvloeden door hun stemming. Dit kan betekenen dat ze of meer of juist minder gaan eten als ze zich gelukkig, nerveus, boos, alleen, verdrietig of bijvoorbeeld gestrest voelen. Simpelweg calorieën tellen en het volgen van een dieet is voor hen meestal niet voldoende om af te vallen..

Ben jij een emotionele eter? Dan zal je misschien herkennen dat je best wel weet dat je eetgedrag niet gezond is, maar het hem juist zit in het afleren van het aangeleerde gedrag. Dit heeft niets te maken met kennis over eten en kan knap lastig zijn. De wil om af te vallen of om het eetgedrag aan te pakken is vaak groot bij emotionele eters. Ze worden echter vaak onterecht bestempeld als ‘zwak’ of als mensen die ‘onvoldoende doorzettingsvermogen’ hebben. Als je vaak meer of minder eet door dezelfde emotie is het belangrijker om de oorzaak van die emotie aan te pakken dan je voedingspatroon aan te passen.

Emotionele eterLijngerichte eters

Zoals de naam al zegt, volgen lijngerichte eters vaak een dieet. Ze letten voortdurend op de calorieën of op hoe gezond (en vooral: hoe calorie-arm) hun voeding is. Daarnaast wordt eten vaak  ingedeeld in goed of slecht, of gezond en ongezond. Lijngerichte eters hebben zichzelf vaak strenge regels opgelegd. Deze strenge regels werken veelal averechts: als het niet lukt om de regels te handhaven, ontstaat een schuldgevoel dat gepaard kan gaan met veel frustratie. Op het moment dat er toch wordt toegegeven aan alle verleidingen, wordt de controle volledig losgelaten en kunnen lijngerichte eters juist doorschieten naar de andere kant.

Lijngerichte eters hebben vaak veel kennis over eten en zijn goed op de hoogte van de nieuwste dieettrends. Door hun vele lijnpogingen hebben zij vaak een vertraagde stofwisseling en minder spiermassa. Omdat hun lichaam meestal te weinig energie binnenkrijgt, worden er spieren afgebroken. Op het moment dat lijngerichte eters weer normaal gaan eten, is de stofwisseling nog steeds vertraagd en komen ze daardoor weer razendsnel aan. Dit zorgt voor een vicieuze cirkel van opnieuw lijnen tot en met opnieuw aankomen.

Ben jij een lijngerichte eter? Dan is het belangrijk om weer ontspannen met eten om te leren gaan. Je moet weer zelf leren voelen wanneer je genoeg hebt gegeten, maar ook kunnen genieten van eten wanneer je echt trek hebt. Zo wordt eten weer iets waar je plezier aan kunt beleven.

Externe eters

Bij externe eters spelen hun emoties geen rol. Zij eten vooral als ze eten zien. Externe eters worden ook wel ‘gezelligheidseters’ of ‘gelegenheidseters‘ genoemd. Externe prikkels zijn leidend in hun eetgedrag. Een voorbeeld van een externe prikkel is de voortdurende beschikbaarheid van eten, bijvoorbeeld langs de snelweg of op het station. Dit maakt het voor externe eters erg moeilijk om controle te houden over hun eigen eetgedrag.

Het lastig controle kunnen houden over eetgedrag is mede een gevolg van de ‘obesogene’ omgeving waarin we leven: een omgeving die mensen stimuleert om vooral te véél te eten en daarnaast te weinig te bewegen.

Ben jij een externe eter? Eet dan op vaste tijdstippen of vaste momenten. Eten dat je erg verleidelijk vindt kun je maar beter niet in huis halen, de kans is namelijk groot dat je het opeet. Vraag jezelf af of je wel echt honger hebt op het moment dat je graag iets wilt gaan eten. Ga niet met een hongergevoel boodschappen doen: eet bijvoorbeeld wat fruit of een boterham voordat je de deur uit gaat. Krijg jij altijd onderweg naar huis trek? Leg dan al een gezonde snack in de auto klaar om op te eten.

In mijn vorige blog over dit onderwerp staan meer tips voor de externe eter om eet-prikkels in de omgeving aan te passen.

Gelegenheidseter

Wat kan ik hier nu mee?

Iedereen ziet waarschijnlijk wel een beetje van elk type eter in zichzelf terug. Vaak vertegenwoordig je een mix van de verschillende types. Je kunt voor jezelf een dagboek bijhouden en daarin niet alleen opschrijven wat je die dag hebt gegeten, maar ook wanneer, waar, met wie, hoe je je voelde op het moment dat je aan het eten was en of je echt honger had. Zo kun je kijken of je een bepaald type eter bij jezelf kunt herkennen en daar dan extra rekening mee houden.

Of lijnen succesvol uitpakt, heeft veel te maken met het type eter dat je bent. Vaak kunnen externe eters met een aantal kleine veranderingen in hun eetgedrag succesvol afvallen. Voor emotionele eters is het probleem vaak complexer. Voor hen is het beter om eerst naar een psycholoog of psychotherapeut te gaan, om zo met de emoties om te leren gaan (emotie-regulatietherapie), in plaats van naar een diëtist.

Als je één type eetgedrag sterk bij jezelf herkent, hier veel last van hebt of niet goed weet hoe je dit zelf op moet lossen, zoek dan hulp bij een professional, zoals een diëtist of psycholoog. Het is dan vaak niet een kwestie van een paar kleine aanpassingen die je zelf kunt doen. Het is fijn om hierbij hulp te krijgen zodat je het niet helemaal alleen hoeft te doen. Kijk voor een gezonder voedingspatroon dus niet alleen naar de invloed van de omgeving, maar kijk ook wat voor type eter je bent en hoe veranderingen in je dieet de beste kans van slagen hebben. Succes!

2016-02-22 Spelende kinderen beweging

Kinderen en hart- en vaatziekten: wat is de beste preventie?

Kinderen moeten niet alleen gezonder eten en meer bewegen, maar ook de bloeddruk en het cholesterol en vetzuren in het bloed worden al vanaf jonge leeftijd gemeten. Daarvoor pleit de Amerikaanse Hartstichting. Achterliggende gedachte: hart- en vaatziekten voorkomen, is beter dan ze genezen. Is het een slim idee om ook Nederlandse kinderen uitvoerig te testen?

Een goed begin is het halve werk, dat moeten de makers van de richtlijnen van de Amerikaanse hartstichting (American Heart Association) gedacht hebben. Volgens hen moeten ouders en artsen zich nadrukkelijk óók bij jonge kinderen al bekommeren om hart- en vaatziekten. Daarom moeten we veel eerder starten met behandelen van risicofactoren op ziekten van het hart en bloedvaten. De vraag dient zich aan: doen we in Nederland wel genoeg als we pas na ons 50e levensjaar eens een keer onze bloeddruk laten meten bij de huisarts?

Waarom is te dik zijn gevaarlijk voor kinderen?
Volgens de laatste cijfers is ongeveer 1 op de 10 kinderen in Nederland te zwaar en dat percentage groeit helaas snel. Als kinderen eenmaal te zwaar zijn, dan blijven ze dit vaak hun hele leven. Is dat erg? Ja. Te zware kinderen die als volwassene nog steeds te zwaar zijn hebben 2 tot 5 keer zoveel kans op een hoge bloeddruk, suikerziekte of verkeerde samenstelling van cholesterol en vetzuren in het bloed, vergeleken bij kinderen met een normaal gewicht. Een kind met overgewicht merkt hier meestal nog niets van. Het hart en de vaten zijn nog gezond, ondanks het overgewicht. Pas na vele jaren te zwaar zijn, kan het kind ineens erg ziek worden: de vaten zijn verstopt of het hart kan niet meer goed pompen.

Heeft het voor een te zwaar kind wel zin om af te vallen?
Als je kind nu al te zwaar is, heeft het dan nog zin om het terug te draaien? Ja, dat heeft absoluut zin! We weten uit verschillende onderzoeken dat te zware kinderen die succesvol afvallen het risico op latere hart- en vaatziekten terugbrengen naar normaal niveau. Het lichaam van een kind herstelt zich nog enorm snel. Te zware kinderen die afvallen tot normaal gewicht, lopen later hetzelfde risico op hart- en vaatziekten als kinderen met een normaal gewicht. Afvallen en gezond blijven leven helpen dus ook voor kinderen echt!

Moeten we in Nederland kinderen dan ook eerder medisch onderzoeken, zoals de Hartstichting in de VS wil?
Het is erg belangrijk om als ouder het gewicht van je kind goed in de gaten te houden. Het belangrijkste wat we allemaal samen kunnen doen, is ons bewust zijn van de gevaren van overgewicht. Hiervoor hoeven wat mij betreft zeker niet alle kinderen naar de huisarts om de bloeddruk te meten of het cholesterol in het bloed te bepalen. Mocht je kind nou wél overgewicht hebben, dan is het goed om dit soort zaken eens bij de huisarts te laten controleren.

Wat kan ik als ouder doen om overgewicht te voorkomen?
Gelukkig kan je als ouder juist veel zelf doen om overgewicht bij je kind te voorkomen of te verhelpen. Hoe je kind leeft is heel erg belangrijk. Denk hierbij aan gezond eten en voldoende bewegen. Meer groente en fruit, minder frisdrank en snacks. Liever lopen en fietsen dan de auto of de bus. Als ouder wil je natuurlijk het beste voor je kind. De beste manier is natuurlijk om zelf het goede voorbeeld te geven. Je helpt dan zowel uw eigen gezondheid als dat van uw kind. Voor de gezondheid van je kind geldt dus vooral een goed voorbeeld is het halve werk!

 



Gebruikte bronnen:

Williams, C. L., et al. (2002). “Cardiovascular health in childhood: A statement for health professionals from the Committee on Atherosclerosis, Hypertension, and Obesity in the Young (AHOY) of the Council on Cardiovascular Disease in the Young, American Heart Association.” Circulation 106(1): 143-160.
Juonala, M., et al. (2011). “Childhood adiposity, adult adiposity, and cardiovascular risk factors.” N Engl J Med 365(20): 1876-1885.