Column: Waarom het jammer is dat de suikertaks (voorlopig) niet doorgaat

Het Nationale Preventieakkoord is een feit! Eind november ondertekenden de overheid en vele andere organisaties het stuk waarin afspraken staan om de gezondheid van Nederlanders te bevorderen. Het akkoord wil drie grote oorzaken van ziekte tegengaan: overmatig alcoholgebruik, roken en overgewicht. Op het overgewicht wil ik in deze column wat verder ingaan.

Afspraken

Er zijn verschillende afspraken gemaakt om overgewicht tegen te gaan. Bijvoorbeeld dat meer ziekenhuizen, sportclubs en scholen gezonde voeding aanbieden in hun kantines. Daarnaast is afgesproken dat mensen en kinderen met overgewicht meer ondersteuning op maat krijgen.

Suikertaks

Allemaal hartstikke goed natuurlijk, maar jammer genoeg is er van 1 maatregel die op de lijst stond afgezien: de zogenaamde suikertaks. Dit is een extra belasting op producten met veel suikers. Een veel gebruikte suikertaks is de zo genaamde frisdranktaks. In de landen om ons heen is deze al toegepast met duidelijk effect, namelijk minder verkoop en consumptie van frisdranken. Vervolgens ontvangt de staat hier extra belastinggeld voor, wat weer uitgegeven kan worden aan andere programma’s met hetzelfde doel.

Het aantal theelepels suiker (TSP) in ieder blikje of flesje, per frisdrank.

Geld

De invloed van de levensmiddelenindustrie is groot en zij heeft deze suikertaks tegen kunnen houden. Momenteel is het in de supermarkt nog altijd goedkoper een reep chocola te kopen dan een appel. Geld blijft een hele belangrijke drijfveer voor consument, maar ook de frisdrankproducenten hebben er geen baat bij als hun producten duurder worden.

Kleurcodes

Dan word ik wel blij van de vele supermarkten die hierin wél hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen. Steeds vaker zie ik kleurcodes onder producten die aangeven hoeveel suikers producten bevatten. Bij mij in de buurt zie ik deze codes inmiddels ook bij de schappen met kinderdrankjes en toetjes.

Voedselkeuzelogo

Een andere afspraak die gemaakt is in het Preventieakkoord is een nieuw voedselkeuzelogo. Ik hoop dat men in de toekomst gaat voor het logo dat het best onderzocht is en het beste te begrijpen is: het zo genoemde ‘stoplichtlogo’. Want wees eerlijk, de betekenis van de verschillende kleuren in een stoplicht snappen we allemaal.

Het zo genaamde ‘stoplicht logo’ voor voeding, zoals het in Groot-Brittannië al is ingevoerd.

Rond de feestdagen is het wat mij betreft trouwens wel lekker om het rode stoplicht even te negeren… 🙂

Fijne feestdagen en een goed, fit en gezond 2019!

Vergeet de vader niet tijdens – en na-  de zwangerschap!

Het vooruitzicht op een kind en het vaderschap is voor iedere man fantastisch… toch? Dat ideaalbeeld blijkt in de praktijk nogal tegen te vallen. Vaders blijken zich opvallend vaak zorgen te maken tijdens de zwangerschap van hun vrouw en veel vaders hebben depressieklachten (10%) of angstklachten (16%) rondom de geboorte van hun kind.

Lees meer

WOMB symposium lied over onvervulde kinderwens

Tijdens het WOMB symposium op 7 september 2018 zongen Margreet Ridder en Jelke Smit het lied “voor alle moeders die hun kind nooit zagen”. Dit lied gaat over het leed van de onvervulde kinderwens en was speciaal voor het symposium geschreven. We hebben de opname van het optreden op veler verzoek hier op ons blog gepubliceerd.

Kindersterfte wereldwijd

Helaas komt kindersterfte nog altijd wereldwijd voor, hoewel niet overal in dezelfde mate en met dezelfde oorzaken. Waar overlijden kinderen nu het vaakst aan per continent en wat zouden we daaraan kunnen doen?

Lees meer

Sporten tijdens de zwangerschap: do’s & don’ts

Voldoende lichaamsbeweging is een belangrijk onderdeel van een gezonde leefstijl, maar hoe zit dat eigenlijk tijdens de zwangerschap? Is het wel verstandig om te sporten met een zwangere buik? Welke sporten zijn aan te raden en welke niet?

 

  • Voordelen van sporten tijdens de zwangerschap

Een gezonde start van nieuw leven begint al met een gezonde leefstijl van de ouders, voor en tijdens de zwangerschap. Sporten zorgt voor het op peil houden van het gewicht en een betere mentale gezondheid. Er zijn bovendien aanwijzingen voor een verlaagd risico op problemen in de zwangerschap, zoals suikerziekte of zwangerschapsvergiftiging. Door afname van zwangerschapscomplicaties komt dit ook de baby ten goede. Ook uit onderzoek bij dieren weten we dat beweging van de moeder voor en tijdens de zwangerschap inderdaad leidt tot een gezonder nageslacht. Onderzoek bij mensen is in volle gang, onder andere in ons eigen WOMB project wordt hier aandacht aan besteed.

  • Goede basisconditie belangrijk

Tijdens een zwangerschap is een goede basisconditie extra belangrijk. Tijdens de zwangerschap zorgt de geleidelijke gewichtsverandering namelijk voor een grotere belasting van de spieren en gewrichten. Daarnaast neemt de zuurstofbehoefte en de hoeveelheid bloed toe, waardoor het hart harder moet werken. In de loop van de zwangerschap zorgt de groeiende de baarmoeder er ook nog eens voor dat een vrouw minder diep kan inademen door de druk op het middenrif.

  • Sporten is niet gevaarlijk, mits gecontroleerd

Ondanks de toegenomen belasting heeft onderzoek aangetoond dat het niet gevaarlijk om te sporten wanneer er sprake is van ‘een ongecompliceerde zwangerschap’. Dit is een gezonde zwangerschap zonder aandoeningen bij de moeder of het ongeboren kind. Wanneer hier twijfel over bestaat kan het best worden overlegd met de verloskundige of gynaecoloog.

  • Hoe veel sporten is nog gezond?

Om de conditie te verbeteren is het niet nodig om extreem fanatiek te sporten. Ik adviseer om de hoeveelheid lichaamsbeweging op te bouwen tot 20-30 minuten per dag op een gemiddeld niveau. Als graadmeter kun je aanhouden dat je tijdens het sporten – in theorie-  een gesprek moet kunnen blijven voeren.

  • Wat zijn geen veilige sporten tijdens de zwangerschap?

Niet alle sporten zijn veilig tijdens de zwangerschap. Met name contactsporten, sporten waarbij er een verhoogde kans is om te vallen, of sport onder extreme temperaturen worden afgeraden. Ben je zwanger, en wil je met een nieuwe sport beginnen, dan is het verstandig de activiteiten langzaam op te bouwen. Helemaal tot het gaatje gaan is niet verstandig en onnodig.

  • Wat zijn wél veilige sporten?

Enkele voorbeelden van sporten die wél veilig tijdens de zwangerschap kunnen worden uitgevoerd zijn: wandelen, zwemmen, fietsen, lage intensiteit aerobics, yoga en pilates. Daarbij wordt langdurig liggen op de rug afgeraden na meer dan 16 weken zwangerschap, omdat dit de bloedstroom van het onderlichaam terug naar het hart kan verminderen. Daarnaast kunnen vrouwen die dit voor de zwangerschap ook al deden, in overleg met de verloskundige hardlopen, racketsporten en krachttraining doen.

  • Samenvattend

Sporten tijdens de zwangerschap is gezond voor moeder en kind, zolang je dit op een rustig niveau doet en onnodige risico’s uit de weg gaat.

 

 

—————————————————

Gebruikte bronnen:

Committee Opinion No. 650: Physical Activity and Exercise During Pregnancy and the Postpartum Period. Obstetrics & Gynecology: December 2015 – Volume 126 – Issue 6 – p e135–e142 doi: 10.1097/AOG.0000000000001214

Johan E. Harris, Lisa A. Baer, Kristin I. Stanford. Maternal Exercise Improves the Metabolic Health of Adult Offspring, Trends in Endocrinology & Metabolism, Volume 29, Issue 3, 2018, Pages 164-177, ISSN 1043-2760, https://doi.org/10.1016/j.tem.2018.01.003.

Vitaminepillen: wel of niet slikken?

Vitaminepillen en voedingssupplementen: de ene persoon slikt dagelijks een hand vol, de ander vindt het onzin. Heb je supplementen nodig als aanvulling op je voeding? Of kan je prima zonder als je gezond eet?

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit omschrijft een voedingssupplement als “een product dat bedoeld is als aanvulling op de normale voeding en een geconcentreerde bron van vitaminen en mineralen of andere bioactieve stoffen vormt”.[1] In deze definitie wordt meteen iets belangrijks aangegeven: een supplement dient als een aanvulling. Het is dus geen vervanging van je stuk fruit, groente of vis.

Bepaalde groepen

Als je gezond bent en gevarieerd eet, heb je geen voedingssupplementen nodig. Wel zijn er bepaalde groepen mensen waarbij een voedingssupplement wordt aangeraden, omdat zij specifieke vitaminen/mineralen niet uit de voeding kunnen halen:[2],[3]

Pas geboren baby’s

Pas geboren baby’s hebben bijvoorbeeld extra vitamine D en vitamine K nodig. Een baby kan namelijk zelf nog niet voldoende vitamine K aanmaken. Ook bij kinderen tot 4 jaar oud wordt aangeraden om extra vitamine D bij te geven. Vitamine D is een vitamine die je uit voeding kan halen, maar zonlicht is de belangrijkste bron. Aangezien jonge kinderen goed tegen de zon beschermd moeten worden en ze vaak niet voldoende vitamine D uit de voeding binnenkrijgen, moet dit middels een supplement worden aangevuld.

Kinderwens en zwangerschap

Vrouwen met een kinderwens en vrouwen in het eerste trimester van de zwangerschap wordt aangeraden om foliumzuur te slikken. Daarnaast wordt ook deze groep geadviseerd om op het moment van een kinderwens/tijdens de zwangerschap vitamine D te gebruiken. Hoewel nog onduidelijk is of zwangere vrouwen echt baat hebben bij extra vitamine D en de behoefte aan deze vitamine ook niet hoger lijkt, hebben veel vrouwen een tekort. Een tekort aan vitamine D lijkt gevolgen te hebben voor de baby. Vandaar dat alle zwangere vrouwen wordt geadviseerd om vitamine D bij te slikken.

Vitamine D

Vitamine D is ook belangrijk voor mensen met een lichte huid die weinig buiten komen, of voor mensen met een donkere huid: Er wordt dan onvoldoende vitamine D uit zonlicht opgenomen. Vandaar dat wordt geadviseerd om een vitamine D supplement te gebruiken. Sowieso krijgen alle vrouwen vanaf 50 jaar het advies vitamine D bij te slikken en alle mannen vanaf 70 jaar. Onderzoek laat namelijk zien dat het risico op botbreuken hierdoor verminderd.

Veganistisch? Extra B12

Er zijn ook andere voedingssupplementen die worden aangeraden: Wanneer je veganistisch eet is het belangrijk om extra vitamine B12 bij te slikken.[4] Deze vitamine zit vooral in dierlijke producten, en als het in plantaardige producten voorkomt kan je lichaam het vaak niet goed opnemen. Wanneer je lichaam een tekort heeft aan vitamine B12 kan je een vorm van bloedarmoede krijgen, je moe gaan voelen, duizeligheid ervaren, hartkloppingen krijgen, of zelfs geheugenverlies of coördinatiestoornissen.

Diëtist

En tot slot zijn er nog groepen mensen waarvoor het goed is om een aanvullend multivitaminen- of mineralensupplement te gebruiken, omdat ze onvoldoende of eenzijdige voeding binnen krijgen. Denk bijvoorbeeld aan oudere mensen die niet meer zo heel veel eten. Of mensen die bariatrische chirurgie hebben ondergaan, hiervoor gelden specifieke aanbevelingen voor supplement gebruik om voldoende vitaminen en mineralen binnen te krijgen. Bepaalde ziektes kunnen met zich meebrengen dat er een vitamine of mineralen tekort ontstaat, waardoor wordt aangeraden om supplementen te gebruiken. Wanneer dit het geval is, zal dit altijd besproken worden door de behandelend arts of diëtist.

 


Bronnen:

[1] NVWA; Overzicht regels voedingssupplementen en kruidenpreparaten; https://www.nvwa.nl/onderwerpen/voedingssupplementen-en-kruidenpreparaten/regelgeving-voedingssupplementen-en-kruidenpreparaten/overzicht-regels-voedingssupplementen-en-kruidenpreparaten

[2] Voedingscentrum; Voedingssupplementen; https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/voedingssupplementen.aspx

[3] Gezondheidsraad; Evaluatie van de voedingsnormen voor vitamine D; https://www.gezondheidsraad.nl/nl/taak-werkwijze/werkterrein/gezonde-voeding/evaluatie-van-de-voedingsnormen-voor-vitamine-d

[4] Nederlandse Vereniging voor Veganisme; Vitamine B12; https://www.veganisme.org/voeding/voedingsstoffen/vitaminen/vitamine-b12/