Tessa Roseboom presenteert nieuw boek: ‘De Eerste 1000 Dagen’

WOMB project-coördinator Tessa Roseboom heeft deze week een nieuw boek gepresenteerd over het grote belang van de eerste 1000 dagen van een mensenleven. Diverse media besteedden aandacht aan de presentatie van het boek, waaronder RTL Nieuws. “Als een kind zich in de eerste twee jaar van zijn leven niet goed ontwikkelt, heeft hij daar zijn leven lang last van.” Dit zegt hoogleraar Tessa Roseboom van de Universiteit van Amsterdam. En de politiek is het ermee eens. Nog dit jaar komt minister Hugo de Jonge met plannen om te investeren in de allerjongsten. Tessa Roseboom legt je uit waarom die eerste duizend dagen zo belangrijk zijn.

Bron: RTL Nieuws

WOMB project verwelkomt Arts Onderzoeker Tamara den Harink

Deze maand is Tamara den Harink gestart als arts-onderzoeker bij WOMB project. Zij gaat zich bezighouden met onderzoek naar de invloed van overgewicht bij de zwangere vrouw op de gezondheid van het kind. Tamara sluit aan bij de vorig jaar opgestarte onderzoekslijn van Arend van Deutekom.

Tamara en Arend kenden elkaar van een eerder onderzoek dat ze samen uitvoerden. “Die samenwerking met Arend als begeleider verliep erg prettig. Toen hij mij liet weten nog op zoek te zijn naar een arts-onderzoeker binnen zijn nieuwe project, hoefde ik niet lang na te denken.”

Kinderarts worden

De 27-jarige kersverse onderzoekster rondde afgelopen oktober haar studie geneeskunde af aan de Uva /AMC. Daarna deed ze vier maanden klinische ervaring op bij De Kinderkliniek in Almere als Arts Kindergeneeskunde op de polikliniek. “Dat was een behoorlijk zelfstandige functie, waarbij ik heb mogen proeven aan het beroep kinderarts. Ik hou van het doktersvak en ik hou van kinderen, dus mijn einddoel is om uiteindelijk ook echt kinderarts te worden.”

Geen haast

Haast met kinderarts worden heeft Tamara echter niet; ze heeft een duidelijk meerjarig carrièrepad uitgestippeld waarbij ze haar einddoel stap voor stap nadert. De specialistische opleiding tot kinderarts duurt minimaal vijf jaar en voor die tijd wil de Amsterdamse sowieso eerst vier jaar medisch onderzoek doen en promoveren. “Ik kan nu gegarandeerd voor anderhalf jaar terecht bij het WOMB project. Het komende jaar moet ik dan op zoek naar aanvullende financiering om het onderzoek ook echt te kunnen afronden, inclusief promotie. Als dat allemaal lukt, wil ik daarna nog in de praktijk meedraaien als ANIOS (Arts Niet In Opleiding tot Specialist). Pas daarna zal ik op zoek gaan naar een plek waar ik me tot kinderarts kan specialiseren.”

De MRI-scanner waarmee Tamara de komende maanden vaak zal werken.

Overgewicht tijdens zwangerschap

Tamara richt zich de komende jaren dus duidelijk op onderzoek met als thema ‘maternale obesitas’ (overgewicht tijdens de zwangerschap). Hierbij zijn het de kinderen die centraal staan. “We willen weten welke invloed overgewicht van de moeder heeft op het kind, vooral op de aanleg van het hart- en vaatstelsel. Daarom gaan we allerlei metingen verrichten bij kinderen, met name aan hart en bloedvaten. Ik houd me onder meer bezig met het begeleiden van deelnemers, het voorbereiden van de onderzoeken en het analyseren van de data die de metingen opleveren.”

MRI-scan

De komende maanden zal Tamara regelmatig te zien op de afdeling Radiologie, want van een aantal deelnemende kinderen wordt het hart bekeken via een echografie en MRI-scan. Vooral die laatste ziet ze als een uitdaging. “De kinderen moeten drie kwartier stilliggen in een MRI-scanner. Hoewel het apparaat geen straling uitzendt en voor de metingen van de gezondheid van het kind de beste optie is, maakt het ding wel behoorlijk wat herrie. We gaan de kinderen en hun ouders dan ook goed begeleiden en voorbereiden. Binnenkort stap ik zelf in de MRI-scanner om te ervaren hoe het is. Uiteindelijk willen we met dit onderzoek bereiken dat kinderen een zo goed mogelijke start van hun leven hebben. Alleen al daarom spreekt dit onderzoek me erg aan.”

Test kleuter met marshmallows voorspelt latere prestaties en gezondheid

In ons WOMB-onderzoek hebben we onder andere de ‘marshmallow-test’ gedaan bij kleuters. Deze test gaat over zelfbeheersing: een kleuter krijgt twee snoepjes in plaats van eentje als hij een kwartier kan wachten met opeten. Waarom we deze test deden? Omdat hij een goede indicator is voor intelligentie en gezondheid op latere leeftijd.

Stel, je bent kleuter. Je hebt al een tijdje niet gegeten en je maag knort. Dan geeft de onderzoeksleider je een marshmallow en legt die voor je neus… Het witte zachte snoepje ziet er enorm verleidelijk uit. Net als je hem wilt pakken om op te eten, zegt de onderzoeksleider:

“We gaan een ‘wachtspelletje’ spelen. Ik ga weg en kom straks terug. Je kan wachten met opeten van dit snoepje en dan geef ik je er nog één als ik terugkom. Dus dan heb je er twee. Of je kan de marshmallow nu meteen opeten, maar dan krijg je er maar één.“

Lees meer

WOMB project publicatie: ‘Kinderwens motiveert vrouwen met overgewicht gezond te leven’

Het onder begeleiding verbeteren van de leefstijl van vrouwen met overgewicht en een kinderwens heeft positieve gevolgen voor hart- en vaten. Dit blijkt uit een onderzoek uitgevoerd door het AMC in Amsterdam en het UMCG in Groningen, dat vorige week is verschenen in het Amerikaanse wetenschappelijke tijdschrift PLOS ONE.

Vrouwen die leefstijlbegeleiding krijgen, voelen zich daarnaast beter en worden vaker op de natuurlijke manier zwanger. De onderzoekers verwachten dat deze veranderingen ook op langere termijn een positieve invloed hebben op de gezondheid van de vrouwen en hun toekomstige kinderen.

Motivatie groter

Vrouwen kregen zes maanden lang leefstijlbegeleiding om het voedings- en bewegingspatroon te verbeteren. Dit leidde tot gewichtsverlies, een lagere bloeddruk en minder suiker in het bloed. Onderzoekers Vincent Wekker (AMC) en Lotte van Dammen (UMCG): “Wij denken dat een vurige kinderwens de motivatie vergroot om gezonder te gaan leven. Wanneer we deze vrouwen professioneel begeleiden, zien we veel positieve effecten op de gezondheid en het welbevinden, ook al gaat het ‘maar’ om enkele kilogrammen gewichtsafname. Een kinderwens lijkt een goede aanleiding voor vrouwen om de leefstijl en daarmee hun gezondheid, kwaliteit van leven en vruchtbaarheid te verbeteren.”

Onderzoekers Vincent Wekker en Lotte van Dammen

Metabool syndroom

De onderzoekers keken ook naar het voorkomen van het metabool syndroom. Dit syndroom wordt vastgesteld aan de hand van de hoeveelheid buikvet, de bloeddruk en het gehalte van vetten en suiker in het bloed. Dit syndroom vergroot de kans op het krijgen van hart- en vaatziekten. Vrouwen die begeleid werden om hun leefstijl te verbeteren hadden na de studie  ongeveer 30 procent minder kans op dit syndroom in vergelijking met de vrouwen die deze begeleiding niet kregen.

Langere termijn

Het onderzoek werd uitgevoerd in 23 verschillende ziekenhuizen bij 577 vrouwen verspreid door heel Nederland. Zij werden willekeurig verdeeld over twee groepen: één groep kreeg begeleiding om gezonder te eten en meer te bewegen, de andere groep kreeg dat niet. De onderzoekers verwachten dat de leefstijlverandering ook op de lange termijn positieve gevolgen heeft en dat de zwangerschap van een gezondere vrouw leidt tot gezondere kinderen. Om dit te onderzoeken zijn vrouwen en hun eventuele kinderen uitgenodigd voor vervolgonderzoek binnen het WOMB-project. De onderzoekers verwachten de resultaten medio 2018 te presenteren.

Dit onderzoek werd mogelijk gemaakt door subsidie van ZonMw, de Nederlandse Hartstichting en de Europese Commissie en is uitgevoerd in samenwerking met het NVOG.AMC en DC Klinieken bundelen krachten met nieuwe hiv-poli.

Het wetenschappelijke artikel is te vinden via deze link:
http://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0190662

 

 

Tessa Roseboom

Prof. Roseboom kritisch over Amerikaans onderzoek: “Vrouwen met kinderwens moeten vooral groenten en fruit blijven eten!”

“De bestrijdingsmiddelen op groenten en fruit zorgen voor een 18% lagere kans op zwangerschap tijdens IVF-trajecten.” Dat suggereert een recent Amerikaans onderzoek. Prof. Tessa Roseboom van WOMB project heeft kritiek op het onderzoek en vindt de conclusie veel te kort door de bocht. Haar advies: “Blijf of ga vooral veel groenten en fruit eten als je zwanger bent of wilt worden!”.

Voor het onderzoek hebben wetenschappers 325 vrouwen bestudeerd die via de medische route zwanger proberen te raken, bijvoorbeeld via IVF. De onderzoekers koppelden de antwoorden van vrouwen over hun voeding aan Amerikaanse overheidsgegevens over de gemiddelde restjes bestrijdingsmiddelen (residuen) die op groenten en fruit te vinden zijn. Bepaalde groenten en fruit zoals aardbeien, spinazie en paprika’s bevatten gemiddeld meer residuen dan groenten als erwten en avocado’s, waarvan de residuwaarden lager zijn.

Hogere residuwaarden

Op die manier berekenden de onderzoekers hoeveel bestrijdingsmiddelen de onderzochte binnenkregen. Hun conclusie: vrouwen die vaker groenten en fruit eten met hogere residuwaarden hebben gemiddeld 18% minder kans om zwanger te worden dan vrouwen die dat niet doen en 26% minder kans op een levende geboorte. Uit deze resultaten zou je de conclusie kunnen trekken dat het eten van groenten en fruit met hogere residuwaarden af te raden is voor vrouwen die zwanger willen worden.

Niet daadwerkelijk gemeten

Maar professor Roseboom is kritisch over zowel de uitvoering van het onderzoek als de getrokken conclusie. “De conclusie suggereert dat bestrijdingsmiddelen de oorzaak zijn van onvruchtbaarheid. Maar die conclusie kan uit dit onderzoek niet getrokken worden om verschillende redenen. Zo zijn de daadwerkelijke hoeveelheden bestrijdingsmiddelen in de vrouwenlichamen helemaal niet gemeten. Bovendien zegt het onderzoek niets over oorzaak en gevolg. Er zijn allerlei andere factoren die de verschillen kunnen verklaren tussen de vrouwen die veel of juist weinig groente en fruit eten die deze middelen bevatten.

Goede start

Roseboom ziet dan ook geen enkele reden om minder groente en fruit te eten als je zwanger wil worden of al zwanger bent. “Sterker nog: gezonde voeding met veel groenten en fruit is juist belangrijk om gezond zwanger te worden en je kind daarmee een goede start te geven!

Linda de Boer nam voor WOMB project bloed af bij kinderen thuis: “Ik heb ze een positieve ervaring kunnen geven”

Een belangrijke rol tijdens de deelnemers-onderzoeken van WOMB project was weggelegd voor Linda de Boer. De zelfstandig onderneemster verzorgde bloedafnames bij deelnemende kinderen thuis. Op voorhand best spannend, zonder alle voorzieningen van een prikcentrum bij de hand. Dankzij een goede voorbereiding, bereidwillige ouders en een aantal slimme foefjes werden de bloedafnames aan huis een succes.

Linda, van huis uit doktersassistente, verzorgt uiteenlopende medische assistentie op locatie voor diverse organisaties met haar bedrijf Aesculaap Medische Assistentie. Denk hierbij aan bloedprikken, vaccinaties en het afnemen van hartfilmpjes. Daarnaast begeleidt de Limburgse onderneemster mensen die hun leefstijl willen verbeteren. Stoppen met roken, op gezond gewicht komen en lekker slapen komen het vaakst voor. Linda: “Vaak liggen er diepere oorzaken achter een ongezonde leefstijl. Negatieve gedachten en ingesleten patronen weerhouden mensen om gezonder te gaan leven. Het is mijn specialiteit om deze patronen te herkennen en om te buigen. Voor Stoppen met Roken. Hiervoor heb ik een onderscheidend begeleidingstraject ontwikkeld. Dit leidt tot het hoogste slaagpercentage rookvrije deelnemers.”

Kennis en preventie

WOMB project was afgelopen voorjaar op zoek naar een ervaren professional die bloed kon afnemen bij kinderen en hun moeders aan huis in de regio Zuid-Nederland. Via Maastricht UMC kwamen ze bij Linda terecht. Ze verzorgt regelmatig medische assistentie binnen wetenschappelijke onderzoeken en heeft goede contacten binnen het universitaire ziekenhuis in Maastricht. “Ik hoefde niet lang na te denken over de vraag om mee te werken aan WOMB project. Dit soort onderzoek helpt niet alleen maar deze patiënten, maar draagt ook bij aan kennis en preventie in de toekomst. Daarbij sloot de vraag goed aan op mijn expertise en sprak de leefstijl-insteek van WOMB project me meteen aan.”

Niet-professionele omgeving

Linda besloot zich extra goed voor te bereiden op deze opdracht. “Ten eerste omdat het hier om kinderen gaat waarvan een deel nog nooit bloed heeft laten afnemen. Die wil je een zo positief mogelijke ervaring meegeven. Daarnaast was het thuis prikken een uitdaging. Normaal gesproken neem je bloed af in een prikpoli of ziekenhuis. Daar zijn dan allerlei voorzieningen aanwezig en de aanwezige assistenten ondersteunen wanneer een kind bijvoorbeeld angstig wordt of flauwvalt. In dit geval was ik alleen en nam ik bloed af in een niet-professionele omgeving, namelijk de huiskamer. Om niet voor vervelende situaties te komen staan, heb ik vooraf een duidelijk plan van aanpak gemaakt”.

Procedures goed doornemen

Zo nam Linda van tevoren met de ouders van het kind de procedures door. “Zo sprak ik bijvoorbeeld af dat het kind bij de moeder of vader op schoot zou zitten tijdens de bloedafname. Mocht het kind gaan bewegen, in de stress schieten of wegraken dan kon de ouder zo makkelijker assisteren. Ook maakte ik duidelijke afspraken over wat eventueel aanwezige zusjes of broertjes wel en niet mogen. Ik had standaard een matje met spullen waar niemand aan mocht komen. Op deze manier kon ik de juiste randvoorwaarden creëren voor een veilige bloedafname aan huis.” Voor de kinderen maakte Linda er een klein feestje van. Ze nam stressballetjes in de vorm van een doktersfiguurtje mee. Dit figuurtje, de grappende dokter Pollewop, zorgde voor een meer ontspannen communicatie met de kinderen. Ook kregen ze na de bloedafname een cadeautje.

Thuis relaxter

Waar vooraf nog enige spanning aanwezig was, bleek tijdens de afnames in de zomermaanden dat alles uitermate soepel verliep. “Ik ben erachter gekomen dat prikken in een thuissituatie eigenlijk heel goed werkt. De kinderen zijn in hun eigen omgeving en daardoor veel relaxter. Ik heb geen enkel kind schreeuwend of tegenstribbelend tegenover me gehad. De ouders hebben ook geweldig meegeholpen!” Na de afname gingen de bloedsamples in een gekoelde transportkoffer en moesten ze binnen twee uur in een regionaal laboratorium in de koeling liggen. Linda: “Ook daarvoor was een goede planning nodig, want als de tijd tussen afname en aankomst in het lab langer dan twee uur was, was het bloed waardeloos voor onderzoek. Gelukkig kwam ik niet in enorme files terecht en is ook dit gedeelte probleemloos verlopen.”

Rookvrij ziekenhuis

Linda kijkt tevreden terug op haar werkzaamheden voor WOMB project. “Bij WOMB project waren ze tevreden over mijn aanpak en de resultaten en ik kijk zelf ook met plezier terug op deze bijzondere opdracht met een geweldig team. Ik sta paraat voor een volgend project. Het is een droom van me om nog een keer een academisch ziekenhuis helemaal rookvrij te maken. Wie weet…”