Lees hier deel 1 in deze serie.
Lees hier deel 2 in deze serie.
Lees hier deel 3 in deze serie.

Stress, angst en depressie tijdens de zwangerschap komen vrij regelmatig voor. Het is van belang, voor zowel de gezondheid van de moeder als het ongeboren kind, om een passende behandeling te bieden. Wat zijn de verschillende behandelopties, en welke zijn het meest effectief?

Stress-management

Voor vrouwen met stressklachten zonder angststoornis of depressie tijdens de zwangerschap kan stress-management zinvol zijn. Stress-management omvat informatieverstrekking over stress, het bespreken van de factoren die stress veroorzaken, technieken om met stress om te gaan (‘coping’) en ontspanningstechnieken (bijvoorbeeld een gecontroleerde ademhaling). Ook wordt gestreefd naar een optimaal voedings- en bewegingspatroon. Onderzoek heeft aangetoond dat stress-management leidt tot een vermindering van stress, angst en depressieklachten. Daarbij stimuleert het gevoelens van controle, zelfverzekerdheid en leidt stress-management tot het eerder aanspreken van het sociale netwerk voor steun.1,2

Depressie en angst

Voor de behandeling van depressie (al dan niet in combinatie met angstklachten) zijn met name twee soorten psychotherapie effectief gebleken.

  1. Interpersoonlijke psychotherapie (IPT) is een kortdurende psychotherapie die zich richt op het oplossen van interpersoonlijke problemen en symptomatisch herstel.
  2. Cognitieve Gedragstherapie (CGT) is een combinatie van gedragstherapie en gesprekstherapie.

Voor beide behandelingen is aangetoond dat het in de zwangerschap effectief is in het verminderen van angst-, en depressieklachten, zowel bij individuele behandeling als bij groepstherapie.3 Er is momenteel nog onvoldoende wetenschappelijk bewijs voor de effectiviteit van accupunctuur, massage, lichttherapie en omega-3-vetzuren op depressie- en angstklachten tijdens de zwangerschap. Er zijn wel aanwijzingen dat dergelijke behandelingen kunnen helpen, maar dit is nog onvoldoende onderzocht in studies met grote aantallen deelnemers.4


Antidepressiva

Bij ernstiger vormen van depressie tijdens de zwangerschap, waarbij psychotherapie niet of onvoldoende helpt, kan behandeling met medicijnen nodig zijn, zoals een antidepressivum. Voor vrouwen die voor de zwangerschap een antidepressivum gebruikten en waarbij de kans op terugval aanwezig is, kan het beter zijn om het antidepressivum tijdens de zwangerschap door te gebruiken (al zal er dan eventueel moeten worden overgestapt naar een ander middel dat veiliger is voor het ongeboren kind). Momenteel wordt onderzocht of het afbouwen van een antidepressivum tijdens de zwangerschap tijdens het opstarten van cognitieve gedragstherapie, veilig en effectief is voor moeder en kind.5 Medicatiegebruik tijdens de zwangerschap zal altijd met een medisch specialist besproken worden. Er moet een afweging worden gemaakt tussen de voor- en nadelen van antidepressivum gebruik tijdens de zwangerschap.

 

Lees hier deel 1 in deze serie.
Lees hier deel 2 in deze serie.
Lees hier deel 3 in deze serie.

 


Gebruikte bronnen voor dit artikel:

  1. Tragea C, Chrousos GP, Alexopoulos EC, Darviri C. A randomized controlled trial of the effects of a stress management programme during pregnancy. Complement Ther Med. 2014;22(2):203-211. doi:10.1016/j.ctim.2014.01.006.
  2. Ertekin Pinar S, Duran Aksoy O, Daglar G, Yurtsal ZB, Cesur B. Effect of stress management training on depression, stress and coping strategies in pregnant women: a randomised controlled trial. J Psychosom Obstet Gynecol. 2018;39(3):203-210. doi:10.1080/0167482X.2017.1321632.
  3. GENOVEZ M, VANDERKRUIK R, LEMON E, DIMIDJIAN S. Psychotherapeutic Treatments for Depression During Pregnancy. Clin Obstet Gynecol. 2018;61(3):1. doi:10.1097/GRF.0000000000000388.
  4. Dennis C-L, Dowswell T. Interventions (other than pharmacological, psychosocial or psychological) for treating antenatal depression. Cochrane Database Syst Rev. 2013;(7):CD006795. doi:10.1002/14651858.CD006795.pub3.
  5. Molenaar NM, Brouwer ME, Bockting CLH, et al. Stop or go? Preventive cognitive therapy with guided tapering of antidepressants during pregnancy: study protocol of a pragmatic multicentre non-inferiority randomized controlled trial. BMC Psychiatry. 2016;16(1):72. doi:10.1186/s12888-016-0752-6.