Berichten

‘Gezond dik’: bestaat dat?

Overgewicht is een onderwerp dat je vaak tegenkomt in onze blogs en op onze website. Lichaamsgewicht speelt namelijk een belangrijke rol in het WOMB project, en dan vooral een gezonde leefstijl en je goed voelen in je eigen lichaam. Een gezonde leefstijl en gewicht geeft minder kans op allerlei verschillende ziekten. Toch staat er regelmatig in tijdschriften, wetenschapsbijlagen van kranten of op internet dat er ook gezonde zware mensen zijn. Hoe zit dit nu precies? Is dit waar of een fabel?

Metabool gezonde obesitas

Wie een BMI van 30 kg/m2 of hoger heeft, lijdt aan obesitas. Je kunt dit uitrekenen door je gewicht te delen door je lengte in het kwadraat. Wanneer je obesitas hebt, heb je een grotere kans op  ziektes zoals het metabool syndroom, type 2 diabetes en hart- en vaatziekten. Een belangrijke schakel tussen obesitas en de hiergenoemde ziekten is je metabole gezondheid. Een persoon die als metabool gezond wordt gezien, heeft bijvoorbeeld een normale hoeveelheid bloedsuiker en gezonde cholesterolwaarden. Overgewicht en obesitas gaan vaak samen met abnormale, en dus ongezonde, metabole waarden. Zo’n vijftien jaar geleden is uit onderzoek echter gebleken dat er ook obese mensen zijn die gezonde metabole waarden hebben: ‘metabool gezonde obesitas’ dus.

Te dik en toch gezond?

Dat is mooi, want het kan dus zomaar zijn dat je ernstig overgewicht hebt maar alsnog hartstikke gezond bent, toch? Helaas is dit niet zo, en wel om meerdere redenen. Allereerst is er binnen de wetenschap geen duidelijke overeenstemming over wanneer iemand nu metabool gezonde obesitas heeft en wanneer niet. In het ene onderzoek worden bijvoorbeeld andere afkappunten voor bloedwaarden aangehouden dan in het andere onderzoek. Een duidelijke definitie is nodig om goed onderzoek te kunnen doen naar gezondheidseffecten.

Geen vaststaand gegeven

Ten tweede, en hier zijn verschillende onderzoeken het over eens: metabole gezondheid is geen vaststaand gegeven. Je kunt dus nu metabool gezien gezond zijn, maar over een paar jaar metabool ongezond zijn en hierdoor dus alsnog een groot risico hebben op allerlei ziekten, vooral wanneer er al sprake is van ernstig overgewicht. In studies waarin metabool gezonde obese mensen voor langere tijd zijn gevolgd, werd deze ‘gezonde’ groep steeds kleiner over de jaren.

Waarmee vergelijken

Verder is er veel discussie of metabool gezond obese mensen ook echt gezond genoemd mogen worden. Hoewel zij minder risico hebben op hart- en vaatziekten in vergelijking tot personen met metabool ongezonde obesitas, hebben ze steeds  een verhoogd risico in vergelijking met metabool gezonde mensen die een gezond gewicht hebben. Het is dus maar net hoe je de vergelijking maakt. Als je deels ongezonde mensen vergelijkt met nog ongezondere mensen, dan komen de deels ongezonde mensen er uiteraard beter uit. Maar vergelijk je dezelfde groep met volledig gezonde mensen, dan ziet het er ineens een stuk minder positief uit.

Tot slot: de gevolgen van zwaar overgewicht reiken veel verder dan alleen metabole gezondheid. Denk aan gewrichtsklachten, verstoorde hormoonhuishouding, vruchtbaarheidsproblemen en een hogere kans op een depressie.

Conclusie: misleidende naam

Als we alles dus op een rij zetten, kunnen we concluderen dat metabool gezonde obesitas eigenlijk helemaal niet zo gezond is als de naam doet vermoeden.

  1. Het is een relatief nieuw begrip waar nog veel onderzoek naar gedaan moet worden.
  2. Eenmaal metabool gezond is geen garantie voor de toekomst.
  3. Het is maar net met welke groep mensen je de vergelijking maakt.
  4. De gevolgen van obesitas gaan verder dan alleen de metabole gezondheid.

Wat mij betreft kunnen we stellen dat metabool gezonde obesitas een misleidende term is. Wat we absoluut zeker weten: een gezonde leefstijl, gezond eten en voldoende beweging zijn ontzettend belangrijk voor een gezond lichaam.

 

 

Gebruikte bronnen:

C.M. Phillips. Metabolically healthy obesity: definitions, determinants and clinical implications. Rev Endocr Metab Disord. 2013 Sep;14(3):219-27.

  1. Muñoz-Garach, I. Cornejo-Pareja, F.J. Tinahones. Does Metabolically Healthy Obesity Exist? Nutrients. 2016 Jun 1;8(6).

J.V. van Vliet-Ostaptchouk, M.L. Nuotio, S.N Slagter, D. Doiron, et al. The prevalence of metabolic syndrome and metabolically healthy obesity in Europe: a collaborative analysis of ten large cohort studies. BMC Endocrine Disorders201414:9.

Voedingscentrum; “Overgewicht” http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/overgewicht.aspx.

Discussie over… MELK. Wel of niet drinken?

Er zijn bepaalde voedingsmiddelen waar altijd discussie over is. Eén van deze producten is melk. De meningen lopen uiteen, van ‘melk is goed voor elk’ tot ‘melk zorgt voor botontkalking’. Moet je dat dagelijkse glas melk nu beter laten staan of is dat onzin en is melk gezond?

Wat zegt wetenschappelijk onderzoek?

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat een verband tussen het drinken van melk en het risico op hart- en vaatziekten en kanker onwaarschijnlijk is. Daarnaast zou het drinken van melk samenhangen met een lager risico op darmkanker (per 200 gram melk per dag een 10% lager risico). Deze resultaten zijn afkomstig van meerdere grote onderzoeken waarvan de uitkomsten zijn gecombineerd. Onder meer op basis van deze onderzoeksresultaten worden in onze huidige voedingsrichtlijnen enkele porties zuivel per dag aanbevolen, waaronder melk.

Lees meer

3 schooltraktaties die lekker, leuk én gezond zijn om je kind te laten uitdelen in de klas

Hoera, je kind is jarig en hij/zij mag trakteren in de klas! Hartstikke leuk natuurlijk, maar voor jou als ouder kan het behoorlijk lastig zijn om een originele, lekkere en ook nog (enigszins) gezonde traktatie te bedenken. Wij helpen je op weg met drie ideale traktatie-tips.

Veel basisscholen vragen tegenwoordig om gezonde traktaties. Dat is wat mij betreft erg verstandig, maar hoe zorg je ervoor dat je zoon/dochter niet hoeft te komen aanzetten met een ‘saaie appel’ of ‘moeilijk te pellen mandarijn’? Veel ouders vinden het leuk om samen met hun zoon of dochter een speciale traktatie te maken en dat hoeft niet enorm veel tijd of moeite te kosten. Hieronder heb ik drie traktatierecepten neergezet die ik zelf leuk en (redelijk) gezond vind en (succesvol) heb getest.

1 Feestelijke tulpen
Wat dacht je van deze prachtige tulpen. Eenvoudig te maken van een blokje kaas met daarin een prikkertje met halve rondjes van een komkommer. Snij vanuit het midden een hoekje eruit, dan lijkt het net op de groene tulpenblaadjes. Voor de bloemen gebruik je een plakje wortel en snij je voorzichtig de vorm van een tulp uit. Voor een zomers tintje: gebruik stukjes watermeloen.

2 Lieve feestbeestjes
Deze lieve lieveheersbeestjes doen het vast ook erg goed in de klas! Als basis gebruik je een zandkoekje. Hierop smeer je een dunne laag roomkaas gemixt met zure room. Snij een Cherry tomaatje in vieren en leg twee stukjes op de roomkaas. Zet een paar stipjes met zwarte kleurstof. Je maakt het hoofdje van een zwarte olijf met twee voelsprietjes van bieslook.

2016-12-05-traktaties-lieveheersbeestjes

3 Banaan-pinguïn
Pinguïns en bananen, ik weet niet of ze in het echt ook samen gaan, maar het is wel een heel leuke traktatie-snack. Haal de banaan uit z’n jasje en snijd hem in tweeën. Smelt wat chocolade, met een kom in warm water of voorzichtig in de magnetron. Dip het uiteinde van de banaan in de gesmolten chocolade. De bek maak je van een oranje M&M. De voetjes maak je door een M&M te halveren en met klein beetje chocolade vast te maken. De oogjes kan je ook zelf maken met een beetje witte glazuur en een druppeltje van de gesmolten chocolade. Stop ze nog wel even in de vriezer (20 minuten) om de chocola goed hard te laten worden.

2016-12-05-traktaties-pinguins-banaan

Zwanger en bewegen

Zwanger? Beweeg voor twee!

Een actief bewegingspatroon is erg belangrijk voor de gezondheid. Hoe zit het dan met bewegen tijdens de zwangerschap? Ook dat is gezond voor zowel de moeder als haar ongeboren kind. Gynaecoloog Dr. Aafke Koning (Amstelland Ziekenhuis) schrijft erover in haar eerste column voor het WOMB Blog.

Lees meer

2016-01-25 Spermakwaliteit verbeteren (3)

4 Tips voor snellere, gezondere spermacellen

Dit artikel is speciaal geschreven voor mannen. Nieuwsgierige vrouwen: lees gerust mee, wel geheel op eigen risico.

Voor een succesvolle bevruchting hebben we nog steeds evenveel Adam als Eva nodig. Toch voelen vrouwen  zich vaak verantwoordelijker voor het ontstaan van een zwangerschap dan wij mannen. In werkelijkheid ligt de oorzaak van verminderde vruchtbaarheid even vaak bij de man als bij de vrouw. Tijd voor de vraag: wat kunnen wij zelf doen om de kans op een zwangerschap van de vrouw te vergroten?

Ongewenste kinderloosheid is een beladen onderwerp. Terwijl de dames geneigd zijn om hierover te praten en hulp te zoeken, trekken mannen zich vaker in stilte terug. Wij voelen ons  vaak aangetast in onze potentie en vinden het prettiger om te doen alsof het probleem niet bij ons kan liggen. Dit bekent echter niet dat mannen niet bereid zouden zijn tot het ondergaan van behandelingen of aanpassingen te doen in hun leefwijze.

Oorzaken onvruchtbaarheid

Ondanks het feit dat vruchtbaarheidsbehandelingen de afgelopen jaren snel zijn geëvolueerd is een deel van de oorzaken nog steeds niet te genezen. In veel gevallen weten we niet eens wat de precieze oorzaak van onvruchtbaarheid is. Wat we wél weten is dat de manier waarop we leven op meerdere manieren invloed heeft op de kans om zwanger te worden. En dat geldt dus net zo goed voor Adam als voor Eva.

4 Essentiële tips voor gezond zaad

Wat kunnen wij dan doen om onze vruchtbaarheid te vergroten? Vier essentiële leefstijltips om onze zwemmertjes sneller en gezonder te maken. Van watertrappelen naar borstcrawl.

  1. Zorg voor een gezond gewicht

Probeer overgewicht tegen te gaan. Uit onderzoek is gebleken dat overgewicht een negatief effect heeft op de hoeveelheid spermacellen die geproduceerd worden. En hoe lager de hoeveelheid spermacellen in het ejaculaat, des te kleiner de kans op bevruchting. De beste manier om lichaamsgewicht kwijt te raken of een gezond gewicht te behouden, is het volgen van een leefstijl die bestaat uit een combinatie van een gezond, afwisselend dieet en voldoende lichaamsbeweging.

Om een vergelijking te maken tussen mannen en vrouwen van verschillende lichaamslengtes maken we gebruik van BMI. Een gezond BMI ligt tussen de 18,5 en 25 kg/m2 en kun je met behulp  van deze tool berekenen.

  1. Rook niet

Alhoewel de precieze oorzaak niet bekend is, wordt door verschillende studies onderbouwd dat roken zorgt voor een afname van de hoeveelheid én de bewegelijkheid van de zaadcellen. Stoppen met roken is lastig, maar er zijn tegenwoordig een hoop hulpmiddelen. Op deze website vind je betrouwbare informatie en adviezen over stoppen met roken. Daarnaast kun je altijd contact opnemen met je eigen huisarts.

2016-01-25 Spermakwaliteit verbeteren (2)

  1. Drink zo min mogelijk alcohol

Het drinken van meer dan vijf glazen alcohol per dag, heeft een bewezen negatief effect op de aanmaak van spermacellen. In een studie waar koppels In vitro fertilisatie (IVF) hebben ondergaan, werd zelfs duidelijk dat wanneer man en vrouw per persoon meer dan 4 glazen alcohol per week drinken, de kans op een zwangerschap afneemt met maar liefst 21 procent! Beter laat je dat biertje dus staan als er achter de schermen hard aan een zwangerschap gewerkt wordt.

  1. Denk aan de zak: niet te warm en niet te strak

Houd je zaakje op de juiste temperatuur en geef het voldoende bewegingsvrijheid. De optimale temperatuur voor zaadproductie ligt met ongeveer 35 graden Celsius lager dan de lichaamstemperatuur. Door niet te strak ondergoed te dragen of niet te veel hete baden te nemen houd de man de temperatuur van zijn scrotum op een gezond peil en gaan de zwemmertjes harder hun best doen.


Tot slot: voor iedereen

Overigens gelden de bovenstaande tips – op de laatste na – niet alleen voor mannen die graag een kind willen verwekken. Niemand wordt slechter van gezonder eten, meer bewegen, niet roken en weinig (of geen) alcohol drinken. Sterker nog: het maakt mensen op diverse vlakken gezonder en in sommige gevallen dus ook vruchtbaarder.

Zijn kinderen dan ook gezonder als de leefstijl van ouders beter is tijdens de bevruchting? Helaas kunnen we deze vraag nu nog niet goed beantwoorden, maar wie weet laat het antwoord niet lang meer op zich wachten. . .

 


 

Geraadpleegde wetenschappelijke bronnen voor dit artikel:

Annette L. Stanton , Howard Tennen , Glenn Affleck , Richard Mendola  Vol. 17, Iss. 3, 1991

Sermondade N, Faure C, Fezeu L, Shayeb AG, Bonde JP, Jensen TK, Van Wely M, Cao J, Martini AC, Eskandar M, 3Chavarro JE, Koloszar S, Twigt JM, Ramlau-Hansen CH, Borges E Jr, Lotti F, Steegers-Theunissen RP, Zorn B, Polotsky AJ, La Vignera S, Eskenazi B, Tremellen K, Magnusdottir EV, Fejes I, Hercberg S, Lévy R, Czernichow S. BMI in relation to sperm count: an updated systematic review and collaborative meta-analysis. Review.

Harlev A, Agarwal A, Gunes SO, Shetty A, du Plessis SS. 5 T. Jensen, M. Gottschau, J. Broby Madsen, A.M. Andersson, T. Harmer, N. Skakkebæk, et al. Habitual alcohol consumption associated with reduced semen quality and changes in reproductive hormones; a cross-sectional study among 1221 young Danish men

BMJ Open, 4 (2014), p. e005462  Effect of alcohol consumption on in vitro fertilization. AU Rossi BV, Berry KF, Hornstein MD, Cramer DW, Ehrlich S, Missmer SA SO Obstet Gynecol. 2011 Jan;117(1):136-42.

Transient scrotal hyperthermia and levonorgestrel enhance testosterone-induced spermatogenesis suppression in men through increased germ cell apoptosis. J Clin Endocrinol Metab 2007;92:3292-304.