Berichten

Vitaminepillen: wel of niet slikken?

Vitaminepillen en voedingssupplementen: de ene persoon slikt dagelijks een hand vol, de ander vindt het onzin. Heb je supplementen nodig als aanvulling op je voeding? Of kan je prima zonder als je gezond eet?

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit omschrijft een voedingssupplement als “een product dat bedoeld is als aanvulling op de normale voeding en een geconcentreerde bron van vitaminen en mineralen of andere bioactieve stoffen vormt”.[1] In deze definitie wordt meteen iets belangrijks aangegeven: een supplement dient als een aanvulling. Het is dus geen vervanging van je stuk fruit, groente of vis.

Bepaalde groepen

Als je gezond bent en gevarieerd eet, heb je geen voedingssupplementen nodig. Wel zijn er bepaalde groepen mensen waarbij een voedingssupplement wordt aangeraden, omdat zij specifieke vitaminen/mineralen niet uit de voeding kunnen halen:[2],[3]

Pas geboren baby’s

Pas geboren baby’s hebben bijvoorbeeld extra vitamine D en vitamine K nodig. Een baby kan namelijk zelf nog niet voldoende vitamine K aanmaken. Ook bij kinderen tot 4 jaar oud wordt aangeraden om extra vitamine D bij te geven. Vitamine D is een vitamine die je uit voeding kan halen, maar zonlicht is de belangrijkste bron. Aangezien jonge kinderen goed tegen de zon beschermd moeten worden en ze vaak niet voldoende vitamine D uit de voeding binnenkrijgen, moet dit middels een supplement worden aangevuld.

Kinderwens en zwangerschap

Vrouwen met een kinderwens en vrouwen in het eerste trimester van de zwangerschap wordt aangeraden om foliumzuur te slikken. Daarnaast wordt ook deze groep geadviseerd om op het moment van een kinderwens/tijdens de zwangerschap vitamine D te gebruiken. Hoewel nog onduidelijk is of zwangere vrouwen echt baat hebben bij extra vitamine D en de behoefte aan deze vitamine ook niet hoger lijkt, hebben veel vrouwen een tekort. Een tekort aan vitamine D lijkt gevolgen te hebben voor de baby. Vandaar dat alle zwangere vrouwen wordt geadviseerd om vitamine D bij te slikken.

Vitamine D

Vitamine D is ook belangrijk voor mensen met een lichte huid die weinig buiten komen, of voor mensen met een donkere huid: Er wordt dan onvoldoende vitamine D uit zonlicht opgenomen. Vandaar dat wordt geadviseerd om een vitamine D supplement te gebruiken. Sowieso krijgen alle vrouwen vanaf 50 jaar het advies vitamine D bij te slikken en alle mannen vanaf 70 jaar. Onderzoek laat namelijk zien dat het risico op botbreuken hierdoor verminderd.

Veganistisch? Extra B12

Er zijn ook andere voedingssupplementen die worden aangeraden: Wanneer je veganistisch eet is het belangrijk om extra vitamine B12 bij te slikken.[4] Deze vitamine zit vooral in dierlijke producten, en als het in plantaardige producten voorkomt kan je lichaam het vaak niet goed opnemen. Wanneer je lichaam een tekort heeft aan vitamine B12 kan je een vorm van bloedarmoede krijgen, je moe gaan voelen, duizeligheid ervaren, hartkloppingen krijgen, of zelfs geheugenverlies of coördinatiestoornissen.

Diëtist

En tot slot zijn er nog groepen mensen waarvoor het goed is om een aanvullend multivitaminen- of mineralensupplement te gebruiken, omdat ze onvoldoende of eenzijdige voeding binnen krijgen. Denk bijvoorbeeld aan oudere mensen die niet meer zo heel veel eten. Of mensen die bariatrische chirurgie hebben ondergaan, hiervoor gelden specifieke aanbevelingen voor supplement gebruik om voldoende vitaminen en mineralen binnen te krijgen. Bepaalde ziektes kunnen met zich meebrengen dat er een vitamine of mineralen tekort ontstaat, waardoor wordt aangeraden om supplementen te gebruiken. Wanneer dit het geval is, zal dit altijd besproken worden door de behandelend arts of diëtist.

 


Bronnen:

[1] NVWA; Overzicht regels voedingssupplementen en kruidenpreparaten; https://www.nvwa.nl/onderwerpen/voedingssupplementen-en-kruidenpreparaten/regelgeving-voedingssupplementen-en-kruidenpreparaten/overzicht-regels-voedingssupplementen-en-kruidenpreparaten

[2] Voedingscentrum; Voedingssupplementen; https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/voedingssupplementen.aspx

[3] Gezondheidsraad; Evaluatie van de voedingsnormen voor vitamine D; https://www.gezondheidsraad.nl/nl/taak-werkwijze/werkterrein/gezonde-voeding/evaluatie-van-de-voedingsnormen-voor-vitamine-d

[4] Nederlandse Vereniging voor Veganisme; Vitamine B12; https://www.veganisme.org/voeding/voedingsstoffen/vitaminen/vitamine-b12/

5 — Je water of je leven! Tips om voldoende te drinken tijdens de zomermaanden

Maximaal drie dagen kun je zonder drinken. Best weinig, vind ik eigenlijk. Laat even tot je doordringen hoe belangrijk vocht dan wel niet moet zijn voor je lichaam. Tijdens de warme zomermaanden is goed drinken nog belangrijker, en dat geldt al helemaal voor vrouwen die zwanger willen worden. Daarom: uitleg en tips van een ervaringsdeskundige.

Lees meer

Het Broedsyndroom: hoe mannen zich écht zwanger kunnen voelen

“WE zijn zwanger!”. Je hoort het geregeld uit de mond van een aanstaande vader. Niet alleen de vrouw is zwanger, de verwekker kennelijk ook. Ondanks de ergernis die het “we” hier kan oproepen, kunnen sommige mannen wel degelijk veel van dezelfde symptomen ervaren als hun zwangere vrouw: gewichtstoename, misselijkheid en zelfs weeën. Oorzaak: het broedsyndroom.

Lees meer

Zwanger en bewegen

Zwanger? Beweeg voor twee!

Een actief bewegingspatroon is erg belangrijk voor de gezondheid. Hoe zit het dan met bewegen tijdens de zwangerschap? Ook dat is gezond voor zowel de moeder als haar ongeboren kind. Gynaecoloog Dr. Aafke Koning (Amstelland Ziekenhuis) schrijft erover in haar eerste column voor het WOMB Blog.

Lees meer

2016-03-30 Zwanger hart en bloedvaten2

Zwangerschap: ultieme stresstest voor hart en bloedvaten

Een nog ongeboren kind moet in de baarmoeder van genoeg voedingsstoffen en zuurstof worden voorzien. Daarom past de natuur de bloedsomloop van de moeder aan. Capaciteit en prestaties van hart en bloedvaten nemen enorm toe. Een zwangerschap wordt wel de stress-test voor vrouwelijke hart en bloedvaten genoemd. Slaagt de stresstest, dan is de kans groot dat moeder en kind het tijdens en na de zwangerschap goed maken. Faalt de stress-test, dan is het risico op complicaties groot. De belangrijkste cardiovasculaire veranderingen van bij de zwangere vrouw op een rij.

Hartprestatie stijgt
De hoeveelheid bloed die het hart per minuut rondpompt, neemt fors toe tijdens de zwangerschap. Deze ‘hartprestatie’ kan oplopen tot bijna anderhalf keer de normale hoeveelheid per minuut! De  grootste stijging vindt plaats tijdens de eerste weken van de zwangerschap.

Hartfrequentie stijgt
Het aantal hartslagen per minuut neemt tijdens een normale zwangerschap geleidelijk toe. Het gemiddelde aantal slagen per minuut is het hoogst aan het einde van de zwangerschap. Denk daarbij aan 20 tot 25 procent hoger dan normaal. Dit betekent dat het moederhart ongeveer 10 tot 20 keer per minuut vaker klopt.

Bloeddruk daalt
Ondanks de toename van hartprestatie en hartfrequentie dalen de onder- en bovendruk tijdens de eerste twee trimesters van de zwangerschap. Dit wordt onder andere veroorzaakt door het verwijden van de bloedvaten in de armen en benen.
De grootste daling van de bloeddruk vindt vroeg in de zwangerschap plaats en komt tot het laagste punt tijdens het tweede trimester.  In het laatste trimester begint de bloeddruk weer langzaam te stijgen, maar blijft als het goed is onder het niveau van voor de zwangerschap.

Hart wordt groter
Doordat er tijdens de zwangerschap meer van het vrouwenhart gevraagd wordt, past de structuur van het hart zich ook tijdelijk aan. De vier holtes van het hart worden iets groter en de spierwanden iets dikker.  Hierdoor kan er met één keer ‘kloppen’ meer bloed worden rondgepompt.

Bloed stolt sneller
Tijdens de zwangerschap stolt het bloed van een vrouw sneller. Dit heeft een beschermend effect  tegen veel bloedverlies tijdens de bevalling. Zo vergroot de natuur de kans op overleven van zowel moeder als kind.

De bovenstaande veranderingen treden allemaal op tijdens een gezonde zwangerschap. Er zijn echter ook voorbeelden waarbij de aanpassing doorslaat of minder goed uitpakt. Zo geeft  een snellere bloedstolling ook een toegenomen kans op een bloedstolsel wanneer we dit eigenlijk niet willen. Hierdoor kan bijvoorbeeld een trombosebeen ontstaan.


 

Gebruikte bronnen voor dit artikel:

Monika Sanghavi and John D. Rutherford. Cardiovascular Management in Pregnancy: Cardiovascular Physiology of Pregnancy. Circulation, 2014; 130:1003-1008
Hunter S, Robson SC. Adaptation of the maternal heart in pregnancy. British Heart Journal, 1992;68:540–543
Kamp Peters, MGAJ Wouters, I Nováková, EAP Steegers. Diepe veneuze trombose tijdens zwangerschap en kraambed. H&W, 2009.
Uptodate. Maternal cardiovascular and hemodynamic adaptations to pregnancy

 

Bakerpraatjes: welke zijn waar en welke niet?

Als je zwanger wilt worden of net zwanger bent,  komt iedereen aanzetten met goedbedoelde tips. En naarmate die buik verder begint te groeien, neemt het aantal adviezen en meningen snel toe. Maar wat heb je eraan en wat moet je ermee? WOMB project -onderzoeker Cornelieke van de Beek stelde drie bakerpraatjesvragen aan Deborah Alfarez, medisch bioloog. Zij schreef onlangs een boek over bakerpraatjes en geeft heldere antwoorden.

Lees meer