Kindersterfte wereldwijd

Helaas komt kindersterfte nog altijd wereldwijd voor, hoewel niet overal in dezelfde mate en met dezelfde oorzaken. Waar overlijden kinderen nu het vaakst aan per continent en wat zouden we daaraan kunnen doen?

Lees meer

Sporten tijdens de zwangerschap: do’s & don’ts

Voldoende lichaamsbeweging is een belangrijk onderdeel van een gezonde leefstijl, maar hoe zit dat eigenlijk tijdens de zwangerschap? Is het wel verstandig om te sporten met een zwangere buik? Welke sporten zijn aan te raden en welke niet?

 

  • Voordelen van sporten tijdens de zwangerschap

Een gezonde start van nieuw leven begint al met een gezonde leefstijl van de ouders, voor en tijdens de zwangerschap. Sporten zorgt voor het op peil houden van het gewicht en een betere mentale gezondheid. Er zijn bovendien aanwijzingen voor een verlaagd risico op problemen in de zwangerschap, zoals suikerziekte of zwangerschapsvergiftiging. Door afname van zwangerschapscomplicaties komt dit ook de baby ten goede. Ook uit onderzoek bij dieren weten we dat beweging van de moeder voor en tijdens de zwangerschap inderdaad leidt tot een gezonder nageslacht. Onderzoek bij mensen is in volle gang, onder andere in ons eigen WOMB project wordt hier aandacht aan besteed.

  • Goede basisconditie belangrijk

Tijdens een zwangerschap is een goede basisconditie extra belangrijk. Tijdens de zwangerschap zorgt de geleidelijke gewichtsverandering namelijk voor een grotere belasting van de spieren en gewrichten. Daarnaast neemt de zuurstofbehoefte en de hoeveelheid bloed toe, waardoor het hart harder moet werken. In de loop van de zwangerschap zorgt de groeiende de baarmoeder er ook nog eens voor dat een vrouw minder diep kan inademen door de druk op het middenrif.

  • Sporten is niet gevaarlijk, mits gecontroleerd

Ondanks de toegenomen belasting heeft onderzoek aangetoond dat het niet gevaarlijk om te sporten wanneer er sprake is van ‘een ongecompliceerde zwangerschap’. Dit is een gezonde zwangerschap zonder aandoeningen bij de moeder of het ongeboren kind. Wanneer hier twijfel over bestaat kan het best worden overlegd met de verloskundige of gynaecoloog.

  • Hoe veel sporten is nog gezond?

Om de conditie te verbeteren is het niet nodig om extreem fanatiek te sporten. Ik adviseer om de hoeveelheid lichaamsbeweging op te bouwen tot 20-30 minuten per dag op een gemiddeld niveau. Als graadmeter kun je aanhouden dat je tijdens het sporten – in theorie-  een gesprek moet kunnen blijven voeren.

  • Wat zijn geen veilige sporten tijdens de zwangerschap?

Niet alle sporten zijn veilig tijdens de zwangerschap. Met name contactsporten, sporten waarbij er een verhoogde kans is om te vallen, of sport onder extreme temperaturen worden afgeraden. Ben je zwanger, en wil je met een nieuwe sport beginnen, dan is het verstandig de activiteiten langzaam op te bouwen. Helemaal tot het gaatje gaan is niet verstandig en onnodig.

  • Wat zijn wél veilige sporten?

Enkele voorbeelden van sporten die wél veilig tijdens de zwangerschap kunnen worden uitgevoerd zijn: wandelen, zwemmen, fietsen, lage intensiteit aerobics, yoga en pilates. Daarbij wordt langdurig liggen op de rug afgeraden na meer dan 16 weken zwangerschap, omdat dit de bloedstroom van het onderlichaam terug naar het hart kan verminderen. Daarnaast kunnen vrouwen die dit voor de zwangerschap ook al deden, in overleg met de verloskundige hardlopen, racketsporten en krachttraining doen.

  • Samenvattend

Sporten tijdens de zwangerschap is gezond voor moeder en kind, zolang je dit op een rustig niveau doet en onnodige risico’s uit de weg gaat.

 

 

—————————————————

Gebruikte bronnen:

Committee Opinion No. 650: Physical Activity and Exercise During Pregnancy and the Postpartum Period. Obstetrics & Gynecology: December 2015 – Volume 126 – Issue 6 – p e135–e142 doi: 10.1097/AOG.0000000000001214

Johan E. Harris, Lisa A. Baer, Kristin I. Stanford. Maternal Exercise Improves the Metabolic Health of Adult Offspring, Trends in Endocrinology & Metabolism, Volume 29, Issue 3, 2018, Pages 164-177, ISSN 1043-2760, https://doi.org/10.1016/j.tem.2018.01.003.

Vitaminepillen: wel of niet slikken?

Vitaminepillen en voedingssupplementen: de ene persoon slikt dagelijks een hand vol, de ander vindt het onzin. Heb je supplementen nodig als aanvulling op je voeding? Of kan je prima zonder als je gezond eet?

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit omschrijft een voedingssupplement als “een product dat bedoeld is als aanvulling op de normale voeding en een geconcentreerde bron van vitaminen en mineralen of andere bioactieve stoffen vormt”.[1] In deze definitie wordt meteen iets belangrijks aangegeven: een supplement dient als een aanvulling. Het is dus geen vervanging van je stuk fruit, groente of vis.

Bepaalde groepen

Als je gezond bent en gevarieerd eet, heb je geen voedingssupplementen nodig. Wel zijn er bepaalde groepen mensen waarbij een voedingssupplement wordt aangeraden, omdat zij specifieke vitaminen/mineralen niet uit de voeding kunnen halen:[2],[3]

Pas geboren baby’s

Pas geboren baby’s hebben bijvoorbeeld extra vitamine D en vitamine K nodig. Een baby kan namelijk zelf nog niet voldoende vitamine K aanmaken. Ook bij kinderen tot 4 jaar oud wordt aangeraden om extra vitamine D bij te geven. Vitamine D is een vitamine die je uit voeding kan halen, maar zonlicht is de belangrijkste bron. Aangezien jonge kinderen goed tegen de zon beschermd moeten worden en ze vaak niet voldoende vitamine D uit de voeding binnenkrijgen, moet dit middels een supplement worden aangevuld.

Kinderwens en zwangerschap

Vrouwen met een kinderwens en vrouwen in het eerste trimester van de zwangerschap wordt aangeraden om foliumzuur te slikken. Daarnaast wordt ook deze groep geadviseerd om op het moment van een kinderwens/tijdens de zwangerschap vitamine D te gebruiken. Hoewel nog onduidelijk is of zwangere vrouwen echt baat hebben bij extra vitamine D en de behoefte aan deze vitamine ook niet hoger lijkt, hebben veel vrouwen een tekort. Een tekort aan vitamine D lijkt gevolgen te hebben voor de baby. Vandaar dat alle zwangere vrouwen wordt geadviseerd om vitamine D bij te slikken.

Vitamine D

Vitamine D is ook belangrijk voor mensen met een lichte huid die weinig buiten komen, of voor mensen met een donkere huid: Er wordt dan onvoldoende vitamine D uit zonlicht opgenomen. Vandaar dat wordt geadviseerd om een vitamine D supplement te gebruiken. Sowieso krijgen alle vrouwen vanaf 50 jaar het advies vitamine D bij te slikken en alle mannen vanaf 70 jaar. Onderzoek laat namelijk zien dat het risico op botbreuken hierdoor verminderd.

Veganistisch? Extra B12

Er zijn ook andere voedingssupplementen die worden aangeraden: Wanneer je veganistisch eet is het belangrijk om extra vitamine B12 bij te slikken.[4] Deze vitamine zit vooral in dierlijke producten, en als het in plantaardige producten voorkomt kan je lichaam het vaak niet goed opnemen. Wanneer je lichaam een tekort heeft aan vitamine B12 kan je een vorm van bloedarmoede krijgen, je moe gaan voelen, duizeligheid ervaren, hartkloppingen krijgen, of zelfs geheugenverlies of coördinatiestoornissen.

Diëtist

En tot slot zijn er nog groepen mensen waarvoor het goed is om een aanvullend multivitaminen- of mineralensupplement te gebruiken, omdat ze onvoldoende of eenzijdige voeding binnen krijgen. Denk bijvoorbeeld aan oudere mensen die niet meer zo heel veel eten. Of mensen die bariatrische chirurgie hebben ondergaan, hiervoor gelden specifieke aanbevelingen voor supplement gebruik om voldoende vitaminen en mineralen binnen te krijgen. Bepaalde ziektes kunnen met zich meebrengen dat er een vitamine of mineralen tekort ontstaat, waardoor wordt aangeraden om supplementen te gebruiken. Wanneer dit het geval is, zal dit altijd besproken worden door de behandelend arts of diëtist.

 


Bronnen:

[1] NVWA; Overzicht regels voedingssupplementen en kruidenpreparaten; https://www.nvwa.nl/onderwerpen/voedingssupplementen-en-kruidenpreparaten/regelgeving-voedingssupplementen-en-kruidenpreparaten/overzicht-regels-voedingssupplementen-en-kruidenpreparaten

[2] Voedingscentrum; Voedingssupplementen; https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/voedingssupplementen.aspx

[3] Gezondheidsraad; Evaluatie van de voedingsnormen voor vitamine D; https://www.gezondheidsraad.nl/nl/taak-werkwijze/werkterrein/gezonde-voeding/evaluatie-van-de-voedingsnormen-voor-vitamine-d

[4] Nederlandse Vereniging voor Veganisme; Vitamine B12; https://www.veganisme.org/voeding/voedingsstoffen/vitaminen/vitamine-b12/

Vitamine D: wat is het en wat doet het?

Vitamines zijn nuttige stofjes (micro-nutriënten) die allerlei gezondheidseffecten hebben op het menselijk lichaam. Eén van de meest opvallende telgen uit de vitaminefamilie is vitamine D. Deze vitamine werkt bijvoorbeeld vóór stevige botten en tegen depressie en zwangerschapsvergiftiging.

Lees meer

Onderzoek: Vaker gedragsproblemen bij kinderen van moeders met (ernstig) overgewicht

Moeders die al voor hun zwangerschap obesitas of (ernstig) overgewicht hadden, blijken 50% meer kans te hebben op een kind met gedragsproblemen. Daarnaast blijken kinderen van zwaarlijvige moeders tevens een grotere kans te hebben op slechter cognitief functioneren. Dit blijkt uit onderzoek van WOMB project waarvan de resultaten recent verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Early Human Development.

Een groep moeders en kinderen in Amsterdam werden jaren gevolgd (zie: www.abcd-studie.nl). Uit de gegevens blijkt dat er een link is tussen het gewicht van moeders en gedragsproblemen bij kinderen op 5-jarige leeftijd. De kinderen van obese moeders, en in mindere mate ook kinderen van moeders met overgewicht, zijn vaker hyperactief, kunnen moeilijker hun aandacht ergens bij houden en hebben vaker problemen met klasgenoten. Deze link wordt in meer internationale onderzoeken gezien. Nu blijkt dat dit ook voor Nederlandse kinderen geldt. Tevens zien we een iets slechter cognitief functioneren bij kinderen van zwaarlijvige moeders.

Verschillende factoren

Er is bij dit onderzoek rekening gehouden met veel verschillende factoren die dit verband kunnen verklaren, zoals opleidingsniveau van de moeder, roken of alcohol gebruik tijdens de zwangerschap, psychische problemen bij zowel de vader als de moeder en het BMI van het kind zelf. Deze factoren bleken niet de oorzaak te zijn van het gevonden verband. Wat dan wél de oorzaak is, is nog niet duidelijk. Deze zou kunnen liggen in problemen rondom de zwangerschap: obese vrouwen hebben vaker gezondheidsproblemen, zoals zwangerschapsdiabetes. Ook blijken obese vrouwen vaker meer glucose, insuline en ontstekingscellen in hun bloed te hebben dan vrouwen met een gezond gewicht. Het is bekend dat deze factoren de ontwikkeling van de hersenen van het toekomstige kind kunnen beïnvloeden.

Nader onderzoek

Maar, misschien ligt de oorzaak ergens anders. Dat kunnen we niet aan de hand van dit onderzoek zeggen. Op dit moment zijn we via dierstudies aan het bekijken om te onderzoeken of obesitas zelf de oorzaak kan zijn of dat we de oorzaak van dit verband heel ergens anders moeten zoeken.

 

Discussie over…. Brood: vermijden of standaard in je dieet?

Rondom het eten van brood is de laatste jaren discussie ontstaan: een groeiend aantal gezondheidsgoeroes lijkt het product af te raden. Maar is dit wel terecht? Moet de broodtrommel het veld ruimen, of kunnen we brood met gerust hart blijven eten?

“Ode aan brood”. Waarschijnlijk heb je deze slogan de afgelopen tijd wel ergens voorbij horen komen. Er is een namelijk nieuwe campagne gestart over brood. Zowel consumenten als professionals kunnen informatie vinden over brood, gezondheid en recepten op de bijbehorende website.

Volkoren

Brood is al vele eeuwen een belangrijk onderdeel van het Nederlandse voedingspatroon. Eén van de vakken van de Schijf van Vijf is nog steeds “Brood, graanproducten en aardappelen”. Belangrijk is dat het hier om volkorenproducten gaat. Dus eet je brood, ga dan voor volkorenbrood. Een brood mag alleen “volkoren” genoemd worden als het voor 100% uit volkorenmeel bestaat. Volkorenbrood bevat onder andere veel voedingsvezels, vitaminen B en jodium.

Gezondheidseffecten

Onderzoek heeft aangetoond dat de consumptie van volkerenproducten het risico op hartziekten verlaagt en dat de inname van voedingsvezel het risico op beroerte verlaagt. Jodium is belangrijk voor een goede werking van je schildklier. Je schildklier produceert schildklierhormonen, die belangrijk zijn voor goede groei, ontwikkeling van het zenuwstelsel en voor je stofwisseling. Wanneer je een tekort aan jodium hebt, gaat je schilklier trager werken. Je merkt dit tekort echter pas na enkele jaren, omdat je lichaam een voorraad heeft aangelegd. Als je geen brood meer eet of alleen zelfgebakken brood waaraan geen zout met jodium toegevoegd is (bakkerszout), bestaat er een kans dat je een tekort aan jodium krijgt. Andere producten waar jodium in zit zijn zuivelproducten, zeevis en eieren.

Speltbrood

En speltbrood, is dat nu beter om te eten dan tarwebrood? Uit onderzoek blijkt niet dat speltbrood lichter verteerbaar zou zijn dan tarwebrood. En zowel spelt- als tarwebrood bevatten gluten. Gluten is een eiwit dat voorkomt in tarwe, rogge, gerst, spelt en kamut. Volgens verschillende voedingshypes en gezondheidsgoeroes zou je het eten van gluten moeten vermijden. Het klopt dat sommige mensen hier gevoelig voor kunnen zijn. Dit wordt ook wel glutensensitiviteit genoemd. Je hebt dan geen aangetoonde glutenintolerantie, maar reageert wel goed op een glutenvrij dieet.

Glutenvrij dieet

Daarnaast zijn er op dit moment ongeveer 25.000 mensen in Nederland die coeliakie hebben, oftewel intolerant zijn voor gluten. Als mensen met coeliakie gluten eten beschadigd dit het slijmvlies van de dunne darm en gaan de darmvlokken kapot. Wanneer dit gebeurt kunnen voedingsstoffen, vitaminen en mineralen minder goed opgenomen worden. Je verliest gewicht en krijgt last van allerlei (buik)klachten. Als je coeliakie hebt moet je je leven lang een glutenvrij dieet volgen. Dit gaat in overleg met de arts en diëtist.

Gezonde keuzes

Tenzij je coeliakie hebt of glutensensitiviteit kan je dus prima een lekkere boterham eten! En zoals bij vrijwel alle voedingsmiddelen geldt: eet niet teveel en maak gezonde keuzes. Geen zin in brood? Je kan het vervangen door een salade of volkoren (ontbijt)granen. Probeer ontbijtgranen met veel suiker – bijvoorbeeld krokante muesli- te laten staan. En beleg je boterham eens met wat extra groente: wat plakjes komkommer op je kaas, of wat plakken tomaat op de hummus. Op die manier zorg je er ook nog voor dat je alvast wat groente eet bij ontbijt of lunch!

 


Gebruikte bronnen: