Het vooruitzicht op een kind en het vaderschap is voor iedere man fantastisch… toch? Dat ideaalbeeld blijkt in de praktijk nogal tegen te vallen. Vaders blijken zich opvallend vaak zorgen te maken tijdens de zwangerschap van hun vrouw en veel vaders hebben depressieklachten (10%) of angstklachten (16%) rondom de geboorte van hun kind.

Waar maken de aanstaande vaders zich dan zorgen om? Over van alles, zo blijkt uit wetenschappelijke onderzoek. De één vreest de aankomende vaderrol, de ander is ongerust over zijn vrouw. “Ik had nachtmerries over hoe het voor mijn vrouw zou zijn om te bevallen”, zegt één van de vaders uit het onderzoek. Weer een ander maakte zich zorgen om praktische dingen: “Ik voelde de druk om alle praktische dingen te regelen, zoals een groter appartement, een auto…”, of over de jaarplanning: “Er waren zoveel onzekerheden. Bijvoorbeeld, dat we niet wisten wanneer de baby precies kwam dus we konden van te voren niet goed plannen”. Negen maanden betekent ook geduld hebben en dat blijkt voor veel aanstaande pappa’s niet makkelijk. “De tijd kon me niet snel genoeg gaan!”.

Praktische problemen

Manlief blijkt wel inschikkelijk tijdens de zwangerschap: “Mijn vrouw, na een aantal maanden, had meer ruimte nodig in bed. Dus als ze zich omdraaide, schopte ze me bijna het bed uit. Tja, ik heb dat maar geaccepteerd”. Ook worden feestjes gecanceld vanwege de zwangere partner. “We gingen hele weekenden bij mensen langs. Maar ik ben gestopt met erheen gaan. Zij kan niet zo lang staan, dan krijgt ze pijn. Dus als we al gaan, dan gaan we alleen om hoi te zeggen, blijven er tien minuten en dan gaan we weer naar huis.”

En hoe reageren vaders op de bevalling? Dat verschilt. Sommigen vinden het fantastisch “Alleen al aanwezig zijn wanneer er een nieuw leven komt. Geweldig!” en anderen wat minder “Ze lag de hele tijd in bed en rustte zoveel ze kan. Ik snapte het wel maar het was echt heel saai”, blikt een andere vader terug.

Depressies en angsten

Gelukkig zijn de meeste mannen volgens de onderzoeken hartstikke blij met hun kersverse vaderrol. Goed is wel dat er steeds meer aandacht komt voor de mannen die zich eigenlijk helemaal niet zo vrolijk voelen tijdens of vlak na de zwangerschap. Aankomende vaders zijn best vaak bang, maken zich zorgen over van alles of voelen zich eenzaam.  Onderzoek heeft uitgewezen dat zelfs 10% van de vaders een keer een depressie krijgt rondom de geboorte van hun eerste kind.

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, komt zo’n vaderlijke depressie vaker voor tijdens de zwangerschap dan wanneer het kindje al geboren is. Niet alleen depressieve klachten maar ook angstklachten (16%) komen vaak voor. Net als bij depressies zijn deze klachten het hoogst vóór de geboorte en minder ná de geboorte van het kind.

Vergeet de vader niet!

Mannen stoppen deze negatieve gedachten vaak weg. Dat is niet slim. Het probleem erkennen en er iets mee doen is hartstikke belangrijk. De mentale toestand van de vader moet dan ook meer betrokken worden in de prenatale zorg luidt het advies. Vergeet de vader niet!

 

———————————-

 

Bronnen

Eksträm et al. 2013. Fathers feelings and experiences during pregnancy and childbirth: a qualitative study. Journal of Nursing & Care, 2

Hui Li Poh et al. 2014. First-time fathers’ experiences and needs during pregnancy and childbirth: A descriptive qualitative study. Midwifery, 30

Leach et al. 2015. Prevalence and course of anxiety disorders (and symptom levels) in men across the perinatal period: A systematic review. Journal of Affective Disorders, 190.

Wong et al. 2016. Perinatal mental health: Fathers – the (mostly) forgotten parent. Asia-Pacific Pyschiatry, 8

Gezondheidswetenschapper en ontwikkelingspsycholoog, verbonden aan het AMC in Amsterdam. Haar voornaamste specialiteit is de gezondheid van kinderen en het optimaliseren van de ontwikkeling van kinderen.